اهمیت فضای سالم و دوستانه در مدرسه برای رشد دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی اهمیت فضای سالم و دوستانه در مدرسه بر رشد دانش آموزان (شامل ابعاد رشد تحصیلی، عاطفی-اجتماعی و اخلاقی) از دیدگاه دبیران مقطع متوسطه شهرستان های باشت و گچساران انجام شد. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دبیران مقطع متوسطه اول و دوم شهرستان های باشت و گچساران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ تشکیل دادند که تعداد آن ها ۸۵۰ نفر بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران به تعداد ۲۶۵ نفر برآورد گردید و نمونه گیری به روش طبقه ای نسبتی (بر اساس مقطع تدریس و جنسیت) انجام شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته "فضای سالم مدرسه و رشد دانش آموزان" استفاده شد که بر اساس مبانی نظری و پیشینه پژوهش طراحی و شامل ۲۱ گویه در سه بعد رشد تحصیلی، رشد عاطفی-اجتماعی و رشد اخلاقی بود. روایی پرسشنامه با نظرخواهی از متخصصان علوم تربیتی و روانشناسی تربیتی تایید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه ۸۹/۰ محاسبه گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، فراوانی) و آمار استنباطی (تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس یک راهه و آزمون فریدمن) و با کمک نرم افزار SPSS-۲۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که از دیدگاه دبیران، فضای سالم و دوستانه مدرسه بر هر سه بعد رشد دانش آموزان (رشد تحصیلی با میانگین ۳۶/۴، رشد عاطفی-اجتماعی با میانگین ۵۸/۴ و رشد اخلاقی با میانگین ۴۱/۴) تاثیر معناداری دارد (۰۱/۰>P). همچنین نتایج آزمون فریدمن نشان داد که بین میزان تاثیر این فضا بر ابعاد مختلف رشد، تفاوت معناداری وجود دارد و به ترتیب، رشد عاطفی-اجتماعی، رشد اخلاقی و رشد تحصیلی بیشترین تاثیر را می پذیرند. نتایج این پژوهش می تواند برای مدیران، معلمان و برنامه ریزان آموزشی در جهت ایجاد و تقویت جو مثبت و دوستانه در مدارس مفید باشد.

کلیدواژه ها:

فضای مدرسه ، جو دوستانه ، رشد تحصیلی ، رشد عاطفی-اجتماعی ، رشد اخلاقی ، دبیران متوسطه