کاربست هوش مصنوعی مولد در طراحی تکالیف معنادار: پیامدها برای تفکر انتقادی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان

ظهور و گسترش بی سابقه هوش مصنوعی مولد، مرزهای دانش و عمل در عرصه تعلیم و تربیت را با تحولاتی عمیق و چندلایه مواجه ساخته است. این فناوری نوظهور که توانایی تولید محتوا، ایده پردازی و حل مسئله را به شکلی شبیه به انسان داراست، پرسش های بنیادینی را در خصوص چیستی یادگیری، ماهیت تکالیف تحصیلی و نقش آدمی در فرآیند تربیت برانگیخته است. مقاله مروری پیش رو با هدف واکاوی جایگاه هوش مصنوعی مولد در طراحی تکالیف معنادار تحصیلی و تبیین پیامدهای آن برای دو مولفه محوری تفکر انتقادی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان نگاشته شده است. در این مقاله، ابتدا با مرور نظام مند ادبیات نظری و پژوهشی موجود، چیستی تکلیف معنادار در عصر دیجیتال بازتعریف شده و ظرفیت های بی بدیل هوش مصنوعی مولد در شخصی سازی، اصیل سازی و غنی سازی تکالیف درسی مورد مداقه قرار گرفته است. یافته های این مرور نشان می دهد که کاربست هدفمند و نظریه محور این فناوری می تواند به ایجاد محیط های یادگیری پویا و تطبیق یافته ای منجر شود که در آنها دانش آموزان به جای مصرف کنندگان منفعل اطلاعات، به تولیدکنندگان فعال دانش و حل کنندگان خلاق مسائل تبدیل می شوند. با این حال، هم زمان با این فرصت ها، چالش ها و تهدیدهای قابل توجهی نیز در مسیر تحقق این امر نمایان شده است که از آن جمله می توان به خطر وابستگی شناختی، تضعیف عاملیت انسانی، کاهش تعاملات اصیل اجتماعی و بروز پدیده «شکاف عاملیت» اشاره کرد. مقاله حاضر با اتخاذ رویکردی انتقادی و جامع، به تحلیل این پیامدهای دوگانه پرداخته و در نهایت، با جمع بندی یافته ها، رهنمودهایی را برای طراحی تکالیف معنادار در عصر هوش مصنوعی و همچنین پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی در این حوزه نوپا اما راهبردی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، طراحی تکالیف معنادار ، تفکر انتقادی ، خودتنظیمی تحصیلی ، سواد هوش مصنوعی ، عاملیت دانش آموز.