نقش معلم در ایجاد محیطی امن و پرسشگر برای شناسایی و پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی

خلاقیت به عنوان یکی از عالی ترین ویژگی های شناختی انسان، نقش بی بدیلی در پیشرفت فردی و اجتماعی ایفا می کند. دوره ابتدایی به دلیل شکل گیری بنیان های شخصیتی و شناختی، حساسترین دوران برای شکوفایی این قوه به شمار می رود. در این میان، معلم به عنوان مهم ترین عنصر اجرایی نظام آموزشی، نقشی محوری در ایجاد بستری مناسب برای بروز و پرورش خلاقیت دانش آموزان دارد. محیط امن و پرسشگر، دو رکن اساسی چنین بستری هستند. هدف. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل نقش معلم در ایجاد محیطی امن و پرسشگر به منظور شناسایی و پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. روش. این مطالعه از نوع مروری نظام مند است. جامعه آماری پژوهش را کلیه مقالات، کتب و منابع علمی معتبر در پایگاه های داخلی (مانند نورمگز، مگیران، علم نت) و خارجی (مانند ساینس دایرکت، اریک، اسکوپوس، گوگل اسکالر) در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ (۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴) تشکیل می دهد. پس از جستجو و غربالگری، ۴۲ منبع که بیشترین ارتباط را با موضوع داشتند، برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته ها. یافته های حاصل از مرور منابع نشان می دهد که نقش معلم در دو بعد اصلی قابل تبیین است: اول، ایجاد امنیت روانی و عاطفی که شامل مولفه هایی چون پذیرش بی قیدوشرط، احترام به فردیت دانش آموزان، تشویق به ابراز وجود بدون ترس از تمسخر یا شکست، و مدیریت صحیح خطاها به عنوان فرصت های یادگیری است. دوم، ترویج روحیه پرسشگری و کاوشگری که با روش هایی چون استفاده از پرسش های واگرا، ایجاد موقعیت های مسئله آمیز، فراهم آوردن فرصت برای تجربه و کشف، و تشویق به تفکر واگرا محقق می شود. همچنین، نتایج نشان داد که دانش و نگرش معلم نسبت به خلاقیت و روش های تدریس او، تاثیر مستقیمی بر میزان خلاقیت دانش آموزان دارد. نتیجه گیری. معلم با آگاهی از مولفه های خلاقیت و با به کارگیری راهبردهای موثر در جهت ایجاد جوی سرشار از اعتماد، احترام و کنجکاوی، می تواند نقش کلیدی در شناسایی استعدادهای خلاق و پرورش آن ها در دانش آموزان دوره ابتدایی ایفا کند. بنابراین، بازنگری در برنامه های درسی تربیت معلم و توانمندسازی معلمان در این زمینه ضرورتی انکارناپذیر است.

کلیدواژه ها:

معلم ابتدایی ، محیط امن ، محیط پرسشگر ، خلاقیت ، پرورش خلاقیت ، دانش آموزان ابتدایی.