بررسی تاثیر استرس و اضطراب امتحان بر عملکرد شناختی و حافظه فعال دانش آموزان متوسطه

دوره متوسطه یکی از حساس ترین مقاطع تحصیلی است که با تغییرات بنیادین شناختی، هیجانی و فیزیولوژیک همراه است. در این میان، پدیده استرس و اضطراب امتحان به عنوان یکی از شایع ترین موانع روان شناختی، سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان را به شدت تحت الشعاع قرار می دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی عمیق تاثیر استرس و اضطراب امتحان بر عملکرد شناختی و به طور ویژه «حافظه فعال» دانش آموزان مقطع متوسطه تدوین شده است. یافته های نظری و تجربی نشان می دهد که اضطراب امتحان با فعال سازی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال و ترشح بیش از حد کورتیزول، عملکرد قشر پیش پیشانی مغز را که مرکز اصلی حافظه فعال و کارکردهای اجرایی است، مختل می سازد. بر اساس نظریه کنترل توجه، نگرانی های ناشی از اضطراب، ظرفیت محدودی از حافظه فعال را اشغال کرده و پردازش اطلاعات مرتبط با تکلیف را کاهش می دهد. این مقاله با مرور نظام مند متون روان شناسی شناختی و عصب روان شناسی، ضمن تبیین مکانیزم های اثرگذاری استرس بر شناخت، به نقش متغیرهای تعدیل کننده نظیر جنسیت، تاب آوری و فشارهای محیطی پرداخته و در نهایت، مداخلات مبتنی بر شواهد را برای کاهش این آسیب ها ارائه می نماید. نتایج حاکی از آن است که بدون مداخله موثر، افت ظرفیت حافظه فعال می تواند به یک چرخه معیوب از شکست تحصیلی و افزایش مضاعف اضطراب منجر گردد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: استرس ، اضطراب امتحان ، عملکرد شناختی ، حافظه فعال ، دانش آموزان متوسطه ، عصب روان شناسی یادگیری.