کلاسی که آرام است اما یاد نمی گیرد: پدیدارشناسی سکوت کارکردی در جهان زیسته کلاس درس

این پژوهش با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری به کاوش در معنای عمیق و جهان زیسته «سکوت کارکردی» در کلاس های درس معاصر ایرانی می پردازد؛ سکوتی که در ظاهر بیانگر نظم و آرامش است، اما از یادگیری معنادار و اصیل دانش آموزان حکایت ندارد. هدف اصلی، آشکارسازی لایه های پنهان این سکوت است که محصول تعامل پیچیده بین انتظارات ساختاری، تجربه های زیسته معلم و دانش آموز، و فقدان گفتگوی اصیل (Hermeneutic Conversation) است. داده های پژوهش از طریق توصیف دقیق و تامل عمیق (Reflective Description) بر تجربیات معلمین و دانش آموزانی که درگیر این پدیده بوده اند، گردآوری شده است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای آراء هوسرل (ظرفیت ادراکی)، گادامر (حلقه هرمنوتیکی)، آرنت (فقدان گفتگوی سیاسی-تربیتی)، هابرماس (عمل ارتباطی مسدود)، ون مانن (تربیت به مثابه عمل رهایی بخش)، شون (تامل در عمل)، برونر (ساختاردهی شناختی) و باقری (تربیت در بستر جامعه ایده آل) استوار است. تحلیل یافته ها به سه سازه اصلی منتج شد: سکوت تهی (Empty Silence)، که بازتاب عدم قصدیت (Intentionality) فعالانه است؛ قصدیت منجمد (Frozen Intentionality)، که نشان دهنده انجماد فرایند ادراک فعال در مواجهه با مطالبات صرفا انضباطی است؛ و نظم بدون فهم (Order Without Understanding)، که تثبیت ساختاری است که هدف اصلی خود (یادگیری) را قربانی حفظ ظاهر کرده است. نتایج نشان می دهد که سکوت کارکردی، یک سکوت سازمانی و تربیتی است که گفتگوی ضروری برای شکوفایی معنا را مسدود می سازد و دلالت هایی جدی برای بازتعریف روابط قدرت و زمینه تحقق آموزش اصیل در ساحت تعلیم و تربیت دارد.