عنوان «اقتدار در مدرسه چگونه بازتولید می شود؟ تحلیلی توصیفی از اشکال پنهان قدرت در روابط معلم، دانش آموز و نظام آموزشی

این مقاله به بررسی پدیده اقتدار در مدرسه می پردازد و از منظر تحلیل انسان محور تفسیری به مساله بازتولید نرم قدرت توجه می کند. اقتدار به عنوان یک سازه چندلایه در بافت مدرسه مطرح می شود که صرفا به ابزارهای رسمی قدرت سازمانی محدود نمی شود، بلکه در ارتباطات روزمره میان معلم، دانش آموز و زمینه های نظام آموزشی شکل می گیرد. هدف پژوهش، توصیف و بیان اشکال پنهان و غیررسمی اقتدار است که از طریق فرایندهای روزمره و درون سازمانی بازتولید می شود تا نشان دهد چگونه عملگرایی، زبان رسمی، سکوت در کلاس، و فرآیندهای ارزشیابی و برنامه ریزی درسی به تقویت یا تعدیل اقتدار کمک می کنند. رویکرد پژوهش حاضر کیفی-تفسیرپذیر و پدیدارشناسانه است و به تجربه زیسته معلم به عنوان منبع اصلی داده ها توجه می کند. به علاوه، با رویکرد انسان محور تفسیری، تلاش می شود تا معناهای زیسته از اقتدار در بافت مدرسه استخراج گردد و روابط قدرت را از منظر تصمیم سازی های روزمره و رفتارهای آموزشی درک کند. چارچوب مفهومی از نظریه های هابرماس درباره عقلانیت ابزار-کنش ارتباطی، آرنت درباره اقتدار و نهاد و گادامر درباره فهم و سنت استفاده می کند و با تبیین های ون مانن درباره تجربه زیسته، شون درباره کنش حرفه ای، برونر درباره فرهنگ آموزش و نظریه های بیستی، باقری و نقیب زاده گفتمان های حضور یافته در مدرسه را سامان می دهند. یافته ها نشان می دهند که اشکال بازتولید اقتدار عمدتا در قالب برنامه درسی، ارزشیابی، زبان رسمی، سکوت، اطاعت و مسئولیت بدون اختیار بازتولید می شوند. بحثی درباره پیامدهای تربیتی، عدالت آموزشی و فرسایش عاملیت معلم و نسبت میان اقتدار و یادگیری ارائه می شود. نتیجه گیری به پیشنهادهای نظری و تربیتی برای اصلاح درک و عمل کلیدی می انجامد و افق های اصلاحی را برای سیاست گذاران، مدیران مدارس و معلمان ترسیم می کند. این مقاله با توجه به محدودیت های پژوهش کیفی و تاکید بر تجربه زیسته، دیدگاهی جامع درباره چگونگی بازتولید اقتدار ارائه می دهد و امکان بهبود تعاملات آموزشی را در قالب رویکردهای انسان محور پدیدارشناسانه پیشنهاد می کند.