تاثیر آموزش مبتنی بر پرسش بر خلاقیت دانش آموزان

در نظام های آموزشی نوین، پرورش خلاقیت به عنوان یکی از شایستگی های کلیدی قرن بیست ویکم مورد توجه ویژه قرار گرفته است. آموزش مبتنی بر پرسش به عنوان رویکردی فعال و یادگیرنده محور، با تاکید بر طرح سوال های معنادار، تفکر واگرا و جست وجوی مستقل دانش، می تواند زمینه ساز رشد خلاقیت دانش آموزان باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر پرسش بر خلاقیت دانش آموزان و تبیین سازوکارهای شناختی و انگیزشی موثر در این فرآیند است.پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است که با بهره گیری از چارچوب های نظری یادگیری فعال، سازنده گرایی و روان شناسی شناختی انجام شده است. آموزش مبتنی بر پرسش از طریق طراحی موقعیت های مسئله محور، سوال های باز، گفت وگوی کلاسی هدایت شده و فرصت های اکتشاف فردی و گروهی تحلیل شده و ابعاد مختلف خلاقیت شامل سیالی، انعطاف پذیری، ابتکار و بسط ایده ها مورد توجه قرار گرفته است.یافته ها نشان می دهد آموزش مبتنی بر پرسش با افزایش مشارکت فعال دانش آموزان، تقویت تفکر انتقادی و ایجاد فضای امن برای بیان ایده های نو، نقش معناداری در ارتقای خلاقیت ایفا می کند. این رویکرد با کاهش یادگیری حافظه محور و جایگزینی آن با فرایندهای اکتشافی، موجب افزایش توان تولید ایده های متنوع، نگاه چندبعدی به مسائل و ترکیب خلاقانه دانش پیشین با اطلاعات جدید می شود. همچنین، تعاملات کلاسی مبتنی بر پرسش، انگیزش درونی و احساس خودکارآمدی خلاق دانش آموزان را تقویت می کند.نتایج پژوهش حاکی از آن است که آموزش مبتنی بر پرسش می تواند به عنوان راهبردی موثر در برنامه های درسی مدارس مورد استفاده قرار گیرد و زمینه ساز پرورش دانش آموزانی خلاق، پرسشگر و توانمند در حل مسائل پیچیده شود. به کارگیری هدفمند این رویکرد، ضمن ارتقای کیفیت یادگیری، به تحقق اهداف تربیتی مبتنی بر تفکر خلاق و یادگیری عمیق کمک می کند.