تحلیل جامع چالش ها و راهکارهای آموزش و پرورش ایران

هدف: این پژوهش با هدف تحلیل جامع و چندبعدی چالش های ساختاری، محتوایی و اجرایی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران و ارائه راهکارهای مبتنی بر نظریه های یادگیری نوین و اصول عدالت آموزشی صورت گرفته است. نظام آموزشی ایران در سال های اخیر با معضلاتی نظیر عدم انطباق محتوای درسی با نیازهای قرن بیست و یکم، تمرکز بیش از حد بر ارزشیابی های سنتی، شکاف عمیق میان نظریه و عمل تربیتی، و نابرابری های منطقه ای دست و پنجه نرم می کند (کرمی و همکاران، ۱۳۹۸). این مقاله با بهره گیری از روش تحلیل اسنادی-مفهومی و تلفیق چارچوب های نظری برجسته از جمله نظریه خودتعیین گری (SDT)، رویکرد ارتباطی (CLT)، سازه گرایی، نظریه رشد شناختی ویگوتسکی، یادگیری معنادار آزوبل، رویکرد زیبایی شناختی آیزنر و اصول عدالت آموزشی، به واکاوی دقیق این موانع پرداخته است. یافته ها نشان می دهند که بحران اصلی در گسست میان اهداف کلان سند تحول بنیادین و شیوه های اجرای خرد در کلاس های درس نهفته است. راهکارها بر تقویت عاملیت معلم، بازنگری در برنامه های درسی مبتنی بر تجربه محوری و ارائه فرصت های برابر آموزشی برای تمامی دانش آموزان، فارغ از پیشینه اقتصادی-اجتماعی، متمرکز شده اند.