نقش هنر در مهار اضطراب و رنج روانی دانش آموزان: یک مطالعه پدیدارشناسانه تفسیری

این مقاله با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری، بر اساس چارچوب های نظری هابرماس، گادامر، آرنت، ون مانن، هوسرل، شون، برونر و نظریه پردازان ایرانی حوزه عدالت تربیتی، به کاوش در تجربه زیسته دانش آموزان از نقش هنر در مواجهه با اضطراب و رنج روانی در بافت مدرسه ایرانی می پردازد. در محیط مدرسه معاصر که سیطره عقلانیت ابزاری و الزامات ارزشیابی بر جهان زیسته غالب است، اضطراب به یک وضعیت وجودی فراگیر بدل شده است. این پژوهش، هنر را نه به عنوان یک مداخله درمانی بیرونی، بلکه به عنوان میدانی برای گشایش زیست جهان (Habermas) و تحقق کنش (Arendt) مورد توجه قرار می دهد. یافته های کیفی نشان می دهد که کنش هنری، فرصتی برای «مکث وجودی» (Husserl/van Manen)، بیان غیرزبانی رنج و خروج از «سکوت اضطرابی» فراهم می آورد. هنر در اینجا، بستر «بازی فهم» (Gadamer) را مهیا می سازد که در آن، روایت های سرکوب شده خویشتن می توانند بازسازی شده و اضطراب از حالت ابهام صرف به معنا بدل گردد. این فرآیند، متضمن اعمال «اقتدار نرم تربیتی» (Based on Schön and concepts of Iranian scholars) است که عدالت عاطفی را در کلاس درس محقق می سازد.