تحلیل شیوه های طرح و بیان معنا در قطعات «بهار»

یکی از مسائلی که برای شاعران اهمیت بسیاری دارد چگونگی پروردن معنا و طرح و بیان آن برای تاثیرگذاری بیشتر در مخاطب است؛ در این میان استفاده از شیوه ها و ابزار مختلف برای پروردن و طرح و بیان معنا در قالب قطعه با توجه به اینکه مخاطب آن عمدتا عامه مردم هستند و بیشترین و مهم ترین موضوعات آن، پندهای اخلاقی و سخنان حکمی است از اهمیت بیشتری برخوردار است. یکی از شاعران مهم قطعه سرا در ادبیات معاصر، ملک الشعرای بهار است که حدود ۱۵۰ قطعه در موضوعات مختلف سروده و برای پروردن و طرح و بیان معنا از شیوه های مختلفی بهره گرفته است که در این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و براساس مطالعات کتابخانه ای مورد بررسی قرار گرفته است. فرض نویسندگان بر این بوده است که بهار در قطعات خود از شیوه ها و ابزار مختلفی برای پروردن و بیان معنا استفاده کرده است؛ مبتنی بر ایده مذکور و با تحلیل محتوایی قطعات، استفاده بهار از شیوه های مختلف برای بیان معنا اثبات شده است و در سه بخش ساختاری، توصیفی و استنادی مورد بحث قرار گرفته است. نتایج بحث حاکی از این است که چگونگی پروردن و بیان معنا برای بهار اهمیت زیادی داشته است و او برای تنوع و تفنن در بیان، پرهیز از یکنواختی، تاثیرگذاری بیشتر در مخاطب و اقناع او، برانگیختن احساسات مخاطب، تجسم بهتر مطلب در ذهن خواننده، به کرسی نشاندن حرف خود، ایجاد نظم و آراستگی در کلام، روشن تر و بارزتر بیان کردن معنا و ... از این شیوه ها استفاده کرده است.

کلیدواژه ها:

قطعات بهار ، طرز بیان ، پروردن معانی ، ساختار ، توصیف.