پیشران ها و پسران های همگرایی و واگرایی در ارتباط محیطی جمهوری اسلامی ایران و عراق در محیط منطقه ای غرب آسیا در هزاره جدید

از اصلی ترین موضوعاتی که از منظر مطالعات استراتژیک، توجه قاطبه تحلیل گران سیستم بین الملل در مورد ارتباط محیطی دو کشور ایران و عراق را معطوف به خود نموده، تفسیر ارتباط محیطی پیشران ها و پسران های همگرایی و واگرایی دو کشور در محیط منطقه ای غرب آسیا در هزاره جدید است. سوال این است که پیشران ها و پسران های همگرایی و واگرایی در ارتباط محیطی بین ایران و عراق در محیط منطقه ای غرب آسیا، متاثر از چه پارامترهایی است؟ به نظر می رسد که پیشران ها (همگرایی) در قالب مولفه هایی همچون ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک، ژئوکالچر، ژئواستراتژیک، و پسران ها (واگرایی) در قالب مولفه هایی همچون تاثیر قدرت های منطقه ای- بین المللی، و کنش های هویتی- مذهبی ناسیونالیسم قابل تفسیر است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با روش کیفی و رویکرد توصیفی- تحلیلی و با شیوه کتابخانه ای انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهند که، استراتژی ایران در محیط منطقه ای غرب آسیا براساس مولفه هایی همچون حیطه مفاهمه، حیطه معامله و حیطه مقابله تفسیر می شود (ارتباط محیطی با عراق در راستای حیطه مفاهمه قابل تفسیر است). همچنین پیشران های موثر (همگرایی) با برجسته سازی نقش ایران در قالب تئوری قدرت هوشمند در ارتباط محیطی بین ایران و عراق و زیرسویه های آن شامل بسیج مردمی و ابتکار عمل نظامی) قابل تفسیر است. پسران های موثر (واگرایی) در ارتباط محیطی دو کشور نیز در قالب تئوری خوشه بندی های منطقه ای و زیرسویه های آن شامل تاثیر قدرت های منطقه ای و بین المللی، و کنش های مذهبی- هویتی) قابل تفسیر است.

کلیدواژه ها:

قدرت هوشمند ، خوشه بندی منطقه ای ، کمربند شکننده ، ژئوپلیتیک ، محیط منطقه ای غرب آسیا ، عراق ، ایران ، روابط بین الملل ، سیاست خارجی.