پرورش تفکر انتقادی در مدارس راهبردهای عملی برای معلمان و مربیان

تفکر انتقادی به عنوان یکی از اساسی ترین شایستگی های عصر حاضر و غایت نهایی نظام های آموزشی پیشرفته، نقشی بی بدیل در توانمندسازی فراگیران برای مواجهه با چالش های پیچیده و بدل شدن به شهروندانی آگاه، مسئول و خلاق ایفا می کند. این سازه ی شناختی-گرایشی که فراتر از صرفا کسب اطلاعات یا مهارت های پایه ای، بر قضاوت هدفمند و خودتنظیم گر مبتنی بر شواهد و استدلال منطقی تاکید دارد، در جهان آکنده از اطلاعات نادرست، اخبار جعلی و سوگیری های شناختی امروز، اهمیتی مضاعف یافته است. با وجود اجماع گسترده بر ضرورت پرورش این توانایی حیاتی در دانش آموزان، همچنان شکاف عمیقی بین این آرمان و واقعیت های موجود در کلاس های درس مشاهده می شود. مقاله ی مروری حاضر با هدف واکاوی نظام مند و ارائه ی راهبردهای عملی برای معلمان و مربیان در جهت پرورش تفکر انتقادی در مدارس تدوین شده است. در این مقاله، ابتدا به تبیین مفهوم تفکر انتقادی از منظر نظریه پردازان برجسته ای چون رابرت انیس، پیتر فاسیون و ریچارد پل پرداخته می شود و مولفه های مهارتی (تحلیل، استدلال، ارزشیابی) و گرایشی (کنجکاوی، ذهن باز، شکاکیت روش مند) آن مورد تحلیل قرار می گیرد . مقاله با ارائه ی یک چارچوب مفهومی یکپارچه از راهبردهای پرورش تفکر انتقادی و دلالت های عملی آن برای سیاست گذاران آموزشی، برنامه ریزان درسی، و به ویژه معلمان و مربیان در طراحی و اجرای کلاس های درس پویا و تفکربرانگیز، به پایان می رسد و بر ضرورت تحول در نگاه به فرایند یاددهی-یادگیری و حرکت از «تدریس برای دانستن» به «تسهیل گری برای اندیشیدن» تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، راهبردهای تدریس ، پرورش تفکر ، معلمان ، مدارس ، گفتگوی سقراطی.