راهبردهای تقویت انگیزه درونی و تاثیر آن بر مشارکت کلاسی دانش آموزان

انگیزه درونی به عنوان یکی از بنیادی ترین عوامل موثر بر کیفیت یادگیری، نقش تعیین کننده ای در میزان و نوع مشارکت کلاسی دانش آموزان ایفا می کند. این نوع انگیزه که ریشه در لذت ذاتی یادگیری و رضایت حاصل از انجام فعالیت دارد، در مقابل انگیزه بیرونی قرار می گیرد که وابسته به پاداش ها و تنبیه های خارجی است. دانش آموزانی که از انگیزه درونی برخوردارند، صرفا برای نمره یا تایید دیگران یاد نمی گیرند، بلکه خود فرآیند یادگیری برایشان لذت بخش و معنادار است. چنین یادگیرندگانی با اشتیاق بیشتری در مباحث کلاسی شرکت می کنند، پرسش های عمیق تری مطرح می سازند و در مواجهه با چالش های یادگیری، پایداری بیشتری از خود نشان می دهند. نظریه خودتعیین گری دسی و ریان به عنوان مهم ترین چارچوب نظری در این حوزه، سه نیاز روان شناختی بنیادین خودمختاری، شایستگی و تعلق را به عنوان بسترهای اصلی شکل گیری و تقویت انگیزه درونی معرفی می کند که تامین هر یک از این نیازها در محیط کلاسی، به شیوه های خاصی می تواند مشارکت تحصیلی را افزایش دهد.نیاز به خودمختاری به معنای احساس استقلال، حق انتخاب و مالکیت بر رفتارهای یادگیری است و زمانی تامین می شود که دانش آموزان در فرآیند یادگیری خود نقش فعالی ایفا کنند. راهبردهای تقویت این نیاز شامل ارائه گزینه های متنوع به دانش آموزان در انتخاب موضوع تحقیق، روش انجام تکلیف یا حتی نحوه ارائه مطالب، مشارکت دادن آنان در تعیین قوانین کلاسی و پرهیز از کنترل گری افراطی است. معلمانی که سبک تدریس حمایت کننده از خودمختاری دارند، به جای تحمیل نظر خود، دلایل منطقی برای ضرورت انجام فعالیت ها ارائه می دهند و فضایی برای گفتگو و تبادل نظر آزاد فراهم می کنند. این احساس استقلال و مالکیت، دانش آموزان را به مشارکت کنندگانی فعال و داوطلب تبدیل می کند که نه از روی اجبار، بلکه از روی علاقه و تمایل درونی در فعالیت های کلاسی حضور می یابند.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ، مشارکت ، یادگیری ، معلم