بررسی تاثیر موسیقی بر یادگیری و تقویت حافظه در حین مطالعه در دانش آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه: یک مطالعه کیفی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر موسیقی بر یادگیری و تقویت حافظه دانش آموزان در حین مطالعه در مقاطع ابتدایی و متوسطه انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، به بررسی تجارب زیسته معلمان و کارشناسان آموزشی در مواجهه با پدیده استفاده دانش آموزان از موسیقی هنگام مطالعه پرداخت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با چهار مشارکت کننده (شامل معلمان با سابقه و فارغ التحصیلان رشته های مرتبط) گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های تحقیق در قالب شش مضمون اصلی سازماندهی شد: ۱) سازوکارهای عصب شناختی تاثیر موسیقی بر حافظه، ۲) انواع موسیقی و تاثیرات متفاوت آن ها بر یادگیری، ۳) نقش تعدیل کننده ویژگی های فردی و سنی دانش آموزان، ۴) تاثیر موسیقی بر تمرکز و کاهش عوامل حواس پرتی، ۵) کاربردهای عملی موسیقی در فرآیند یادگیری، و ۶) چالش ها و محدودیت های استفاده از موسیقی در مطالعه. نتایج نشان داد که موسیقی می تواند از طریق تحریک ترشح دوپامین، فعال سازی هم زمان نواحی متعدد مغزی و ایجاد حالت آرامش، به تقویت حافظه و یادگیری کمک کند. با این حال، این تاثیر به شدت وابسته به نوع موسیقی (بی کلام با تمپوی متوسط vs. باکلام)، سن دانش آموز (تفاوت مقاطع ابتدایی و متوسطه)، ویژگی های شخصیتی و نوع تکلیف درسی است. موسیقی بی کلام با تمپوی ۶۰-۸۰ ضرب در دقیقه بیشترین تاثیر مثبت را بر تمرکز و حافظه دارد. مطالعه بر لزوم آموزش سواد موسیقایی به دانش آموزان، والدین و معلمان و طراحی پروتکل های شخصی سازی شده برای استفاده بهینه از موسیقی در مطالعه تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

موسیقی و یادگیری ، تقویت حافظه ، دانش آموزان ابتدایی ، دانش آموزان متوسطه ، تمرکز تحصیلی ، موسیقی بی کلام ، اثر موتسارت.