یادگیری اجتماعی–هیجانی در عصر دیجیتال: طراحی مداخله های مبتنی بر همدلی، تاب آوری و سواد رسانه ای

هم آمیختگی روزافزون زندگی دیجیتال با زیست جهان کودکان و نوجوانان، مرزهای سنتی جامعه پذیری، هویت یابی و رشد عاطفی را دستخوش دگرگونی های بنیادینی ساخته است. عصر دیجیتال با همه فرصت های بی بدیلی که برای یادگیری، ارتباط و خلاقیت فراهم آورده، چالش های بی سابقه ای را نیز پیش روی سلامت روان و به زیستی هیجانی نسل جوان قرار داده است. در چنین بستری، یادگیری اجتماعی–هیجانی به عنوان یک چارچوب نظری و عملی ضروری برای تجهیز کودکان و نوجوانان به مهارت های درک و مدیریت هیجانات، برقراری روابط مثبت، تصمیم گیری مسئولانه و رویارویی موثر با چالش های زندگی، اهمیتی دوچندان یافته است. مقاله مروری پیش رو با هدف واکاوی ابعاد نظری و عملی طراحی مداخله های یادگیری اجتماعی–هیجانی در عصر دیجیتال، با تاکید ویژه بر سه مولفه محوری همدلی، تاب آوری و سواد رسانه ای، نگاشته شده است. در این مقاله، ابتدا با مرور نظام مند ادبیات موجود، چیستی و چرایی تلفیق مهارت های اجتماعی–هیجانی با سواد رسانه ای در مواجهه با مخاطرات و فرصت های فضای مجازی تبیین می گردد. سپس، با استناد به یافته های پژوهشی حاصل از مداخله های اثربخش در این حوزه، از جمله برنامه «ابرقدرت ها» در فیلیپین، برنامه «لبخند» در اروپا، برنامه سواد ویدئویی در پاکستان و برنامه «لدوین» در آلمان، مولفه های کلیدی طراحی چنین مداخله هایی استخراج و تحلیل می شود. یافته های این مرور نشان می دهد که مداخله های تلفیقی موفق، آنهایی هستند که ضمن بهره گیری از ظرفیت های رسانه های دیجیتال برای جذاب سازی و شخصی سازی یادگیری، بر تقویت عاملیت کودک و نوجوان، توانمندسازی خانواده و مربیان، و ایجاد پیوندی معنادار میان تجارب آنلاین و آفلاین تاکید می ورزند.

کلیدواژه ها:

یادگیری اجتماعی–هیجانی ، عصر دیجیتال ، طراحی مداخله ، همدلی ، تاب آوری ، سواد رسانه ای ، شهروندی دیجیتال ، سلامت روان