افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس درس با استفاده از راهبردهای یادگیری مشارکتی و تدریس تعاملی

پژوهش حاضر با هدف افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس درس از طریق به کارگیری راهبردهای یادگیری مشارکتی و تدریس تعاملی انجام شده است. مشارکت فعال یکی از مولفه های اساسی یادگیری معنادار محسوب می شود، اما شواهد میدانی و تجربیات معلمان نشان می دهد که در بسیاری از کلاس های درس، یادگیری به صورت منفعلانه و معلم محور جریان دارد. در این درس پژوهی، گروهی از معلمان با شناسایی چالش های موجود در کلاس، اقدام به طراحی، اجرا و بازنگری یک طرح درس مبتنی بر یادگیری مشارکتی و تعامل فعال دانش آموزان کردند. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر چرخه درس پژوهی بوده و داده ها از طریق مشاهده کلاسی، تحلیل عملکرد دانش آموزان، بررسی تکالیف، و گفت وگو با دانش آموزان گردآوری شده است. در مرحله نخست، طرح درس اولیه اجرا و نقاط قوت و ضعف آن شناسایی شد. سپس با اصلاح سناریوی آموزشی و به کارگیری راهبردهایی نظیر کارگروهی، بحث هدایت شده، پرسش گری تعاملی و بازخورد مستمر، طرح درس دوم اجرا گردید. نتایج نشان داد که استفاده هدفمند از راهبردهای مشارکتی موجب افزایش تعامل، انگیزش یادگیری، اعتمادبه نفس و مسئولیت پذیری دانش آموزان شده است. همچنین، نقش معلم از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری تغییر یافته و فضای کلاس به محیطی پویا و یادگیرنده محور تبدیل شده است. یافته های پژوهش بر ضرورت استفاده آگاهانه از روش های تدریس تعاملی و بازنگری مستمر در شیوه های آموزشی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، تدریس تعاملی ، مشارکت فعال ، درس پژوهی ، یادگیری دانش آموزمحور