نقش آموزش راهبردهای فراشناختی در بهبود مهارت خواندن دانش آموزان دبستانی

مهارت خواندن یکی از پایه ای ترین و اساسی ترین مهارت های تحصیلی در دوره ابتدایی است که موفقیت دانش آموزان در یادگیری سایر دروس و رشد شناختی آن ها را تحت تاثیر قرار می دهد. با این حال، پژوهش ها نشان داده اند که بسیاری از دانش آموزان ابتدایی در درک مطلب، شناسایی اطلاعات مهم و خلاصه سازی متن دچار مشکل هستند. این پژوهش با هدف بررسی نقش آموزش راهبردهای فراشناختی در بهبود مهارت خواندن دانش آموزان دبستانی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ابتدایی در یک مدرسه منتخب بود و نمونه ها به صورت تصادفی در گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده ها شامل آزمون مهارت خواندن و پرسشنامه خودتنظیمی و فراشناخت بود. گروه آزمایش تحت آموزش راهبردهای فراشناختی خواندن شامل پیش بینی محتوا، طرح سوال، خلاصه سازی و پایش درک مطلب قرار گرفت و گروه کنترل آموزش معمولی دریافت کرد.یافته ها نشان داد که آموزش راهبردهای فراشناختی موجب بهبود قابل توجه مهارت خواندن دانش آموزان شد. دانش آموزان آموزش دیده توانستند توانایی های خود در پیش بینی محتوا، طرح سوال، خلاصه سازی و پایش درک مطلب را افزایش دهند و مهارت خودتنظیمی و مدیریت یادگیری آن ها بهبود یافت. همچنین، آموزش راهبردهای فراشناختی باعث افزایش انگیزه، اعتماد به نفس و استقلال یادگیری دانش آموزان شد. تفاوت عملکرد گروه آزمایش و گروه کنترل در مهارت خواندن معنادار بود، که اهمیت آموزش نظام مند فراشناخت و پرورش یادگیرندگان فعال و خودتنظیم شده را نشان می دهد.بنابراین، آموزش راهبردهای فراشناختی می تواند به عنوان یک مداخله موثر در بهبود مهارت خواندن دانش آموزان دبستانی مورد استفاده قرار گیرد و زمینه ساز ارتقای توانایی های شناختی، روانی و انگیزشی دانش آموزان شود. نتایج این پژوهش می تواند راهنمای معلمان و برنامه ریزان آموزشی در طراحی فعالیت های یادگیری فعال و هدفمند باشد.

کلیدواژه ها:

راهبردهای فراشناختی ، مهارت خواندن ، خودتنظیمی ، درک مطلب ، دانش آموزان دبستانی