بازخوانی انتقادی گزارش های افسران نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا، مطالعه موردی بندرعباس

برخلاف تصوری که ماموران سیاسی بریتانیا از ضعف دریانوردی ایرانیان ارائه داده اند، گزارش های دریانوردان انگلیسی در قرون هجدهم و نوزدهم میلادی، بر پایه اطلاعات مساحان بومی خلیج فارس و با هدف تسهیل ورود نیروی دریایی بریتانیا به منطقه تنظیم شده اند. این گزارش ها، که اغلب بدون راستی آزمایی مورد استناد قرار گرفته اند، در صورت عدم توجه به شرایط جغرافیایی، اجتماعی و اقتصادی، می توانند پژوهش های تاریخی را دچار انحراف کنند. پژوهش حاضر، با مطالعه موردی بندرعباس، ضرورت بازخوانی این گزارش ها را تبیین می کند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است. یافته ها نشان می دهند گزارش های افسران نیروی دریایی بریتانیا گزینشی بوده و دقت آنها با منافع سیاسی-اقتصادی بریتانیا نسبت مستقیم داشته است. استناد به این گزارش ها بدون بازخوانی و مقایسه تطبیقی با منابع داخلی ممکن نیست. پژوهش حاضر با ارائه رویکردی نو در تحلیل گزارش های دریانوردی، به فهم دقیق تر تاریخ خلیج فارس و روابط ایران و بریتانیا کمک می کند.

کلیدواژه ها:

نیروی دریایی بریتانیا ، گزارش های دریانوردی ، بندرعباس ، خلیج فارس ، بازخوانی انتقادی