عوامل موثر بر پذیرش و استفاده از فناوری های آموزشی از دیدگاه معلمان

هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل موانع و تسهیل گرهای موثر بر نگرش معلمان نسبت به استفاده از فناوری های آموزشی در کلاس درس است. با توجه به نقش کلیدی معلمان در موفقیت برنامه های درسی دیجیتال، شناسایی عوامل شکل دهنده نگرش آنان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این مطالعه با رویکرد توصیفی مروری و بر اساس تحلیل منابع و پژوهش های معتبر منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ انجام شده است.یافته ها نشان می دهد نگرش معلمان نسبت به ادغام فناوری، متاثر از مجموعه ای از عوامل فردی، سازمانی و زمینه ای است. از جمله مهم ترین عوامل فردی می توان به سطح سواد فناوری اطلاعات، میزان خودکارآمدی فناورانه، باورهای پداگوژیک، نگرش به نوآوری و تجربه های پیشین در استفاده از ابزارهای دیجیتال اشاره کرد. در سطح سازمانی نیز متغیرهایی نظیر حمایت مدیریتی، فرهنگ مدرسه، کیفیت و تداوم دوره های توسعه حرفه ای، دسترسی به زیرساخت های مناسب، تامین منابع آموزشی دیجیتال و وجود سیاست های حمایتی نقش تعیین کننده ای دارند. همچنین شرایط بحرانی همچون پاندمی ها، که آموزش را به سمت محیط های مجازی سوق داده اند، در تغییر نگرش و افزایش ضرورت بهره گیری از فناوری تاثیرگذار بوده اند.نتایج نشان می دهد که اگرچه دسترسی به فناوری های آموزشی در سال های اخیر افزایش یافته است، اما نگرش مثبت به تنهایی تضمین کننده استفاده موثر و معنادار از فناوری نیست. موانع فرهنگی، پداگوژیک، زمانی و ساختاری همچنان از چالش های اساسی در مسیر ادغام فناوری به شمار می روند. افزون بر این، فشارهای شغلی، کمبود حمایت مستمر، ابهام در اهداف آموزشی فناوری و نگرانی از کاهش کیفیت تعاملات انسانی در کلاس درس، از جمله عواملی هستند که می توانند تمایل معلمان به استفاده از فناوری را کاهش دهند.در مقابل، فراهم بودن آموزش های کاربردی و مبتنی بر نیاز، ایجاد جو حمایتی و مشارکتی در مدرسه، تقویت زیرساخت های فناورانه، مشارکت دادن معلمان در تصمیم گیری های آموزشی و توجه هم زمان به ابعاد فنی و پداگوژیک ادغام فناوری، می تواند نگرش مثبت را به رفتار عملی و اثربخش تبدیل کند.در نهایت، این پژوهش پیشنهاد می کند سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی با طراحی برنامه های توسعه حرفه ای مستمر، تقویت فرهنگ سازمانی حمایت گر و ایجاد نظام های پشتیبانی پایدار، زمینه را برای ارتقای نگرش و عملکرد معلمان در فرایند ادغام فناوری فراهم آورند. یافته های این مطالعه می تواند راهنمایی عملی برای بهبود کیفیت آموزش در عصر دیجیتال و تحقق یادگیری اثربخش مبتنی بر فناوری باشد.

کلیدواژه ها:

نگرش معلمان ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، ادغام فناوری ، سواد فناوری ، توسعه حرفه ای