آموزش مهارت های زندگی آینده محور در برنامه درسی ملی

هدف این مقاله مروری، واکاوی مفهوم، مبانی، چالش ها و الزامات ادغام «مهارت های زندگی آینده محور» در برنامه های درسی، با تاکید ویژه بر دلالت های آن برای بازنگری و غنی سازی برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران است. در عصر کنونی که با تحولات شتابان فناورانه نظیر گسترش هوش مصنوعی، تغییرات اقلیمی، دگرگونی عمیق بازار کار و بی ثباتی های اجتماعی و اقتصادی مشخص می شود، نظام های آموزشی دیگر نمی توانند صرفا بر انتقال دانش های ایستا و قالبی متمرکز باشند. این مقاله با مرور نظام مند ادبیات نظری و پژوهشی بین المللی در بازه زمانی دو دهه اخیر، به تحلیل انتقادی مهم ترین چارچوب های فراملی ارائه شده توسط نهادهایی چون سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، یونسکو، مجمع جهانی اقتصاد و ائتلاف آینده نگاری آلمان می پردازد. نتایج بررسی ها نشان می دهد که مفهوم «مهارت های آینده محور» از کارکردی صرفا اقتصادی و انطباق یابنده با نیازهای بازار کار، به سوی رویکردی کل نگر و تحول آفرین در حال حرکت است؛ رویکردی که هدف نهایی آن پرورش شهروندانی خلاق، مسئول، دارای تفکر انتقادی، بادانش داده ور، آگاه به مسائل زیست محیطی و توانمند در عرصه عمل جمعی برای شکل دهی به آینده ای عادلانه تر و پایدارتر است. در این میان، چارچوب «آینده ۳» که توسط مایکل یانگ و یوهان مولر صورت بندی شده، به عنوان یک مدل نظری ممتاز برای پرهیز از فروکاستن مهارت ها به اموری سطحی و فاقد پشتوانه معرفتی معرفی می شود.

کلیدواژه ها:

مهارت های آینده محور ، برنامه درسی ملی ، دانش قدرتمند ، سواد آینده نگاری