بررسی نقش میانجی اضطراب وجودی در رابطه بین ترس از دست دادن فرصت های دیجیتال (FOMO) ناشی از پلتفرم های ویدئوی کوتاه و کاهش خودکارآمدی تحصیلی در دانشجویان نسل Z ایرانی: یک مطالعه همبستگی-ساختاری

هدف این پژوهش بررسی تاثیر استفاده از فیلترهای زیبایی اینستاگرام و ابزارهای هوش مصنوعی روتوش چهره بر نارضایتی بدنی و کمال گرایی ناسالم در دختران ۱۶ تا ۲۵ ساله ایرانی بود. در این مطالعه توصیفی-همبستگی با رویکرد معادلات ساختاری داده ها از ۴۸۰ دختر ساکن کلان شهرهای ایران به صورت آنلاین جمع آوری شد. نتایج نشان داد که استفاده گسترده از این ابزارها با افزایش مقایسه اجتماعی رو به بالا همراه است و این مقایسه به طور مستقیم و قوی نارضایتی بدنی و کمال گرایی ناسالم را تقویت می کند. مقایسه اجتماعی نقش میانجی جزئی معناداری در این روابط ایفا کرد در حالی که اثر مستقیم ابزارهای روتوش نیز تایید شد. همچنین سواد رسانه ای دیجیتال به عنوان یک عامل محافظتی عمل کرد و در افرادی که از سواد رسانه ای بالاتری برخوردار بودند، شدت رابطه بین مقایسه اجتماعی و پیامدهای منفی به طور قابل توجهی کاهش یافت. یافته ها بر ضرورت آموزش سواد رسانه ای در مدارس و دانشگاه ها، آگاهی بخشی به والدین و بازنگری در سیاست های پلتفرم های اجتماعی برای محدودسازی دسترسی آسان به فیلترهای زیبایی تاکید دارد. این پژوهش نخستین مطالعه ایرانی است که تاثیر ترکیبی فیلترهای اینستاگرام و ابزارهای نسل جدید هوش مصنوعی روتوش را به صورت همزمان بررسی کرده و شواهد محکمی برای مداخلات پیشگیرانه در حوزه سلامت روان دختران جوان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

فیلترهای زیبایی ، ابزارهای هوش مصنوعی روتوش ، نارضایتی بدنی ، کمال گرایی ناسالم ، مقایسه اجتماعی