موانع و ارتقای شغلی زنان در صنایع استان آذربایجان شرقی و بررسی عوامل روانشناختی مرتبط: سلامت روان، استرس شغلی، رضایت شغلی و تاب آوری

تحولات صنعتی و توسعه اقتصادی در دهه های اخیر اهمیت حضور و مشارکت زنان را در صنایع برجسته ساخته است. با وجود رشد قابل توجه سطح تحصیلات زنان در ایران، سهم آنان در مشاغل صنعتی و مسیر ارتقای شغلی همچنان محدود مانده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت زنان شاغل در صنایع استان آذربایجان شرقی، شناسایی موانع ساختاری و فرهنگی پیش روی آنان و بررسی رابطه این موانع با شاخص های روانشناختی همچون سلامت روان، استرس شغلی، رضایت شغلی و تاب آوری انجام شد. روش تحقیق ترکیبی (کمیکیفی) به کار گرفته شد؛ در بخش کمی، داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد میان ۳۱ زن شاغل در صنایع استان گردآوری شد و در بخش کیفی پاسخ های تشریحی به پرسش های باز مورد تحلیل محتوایی قرار گرفت. نتایج نشان داد که هر چند سطح رضایت شغلی و تاب آوری زنان در حد متوسط به بالا گزارش شد، اما موانع ساختاری نظیر سقف شیشه ای، تبعیض های غیررسمی و فشارهای فرهنگی همچنان بر مسیر ارتقا و سلامت روانی آنان اثرگذار است. همچنین استرس شغلی در بخشی از نمونه ها به طور معناداری با کاهش انگیزه و رضایت شغلی همراه بود، در حالی که تاب آوری نقش تعدیل کننده در مقابله با این فشارها ایفا کرد. یافته ها بیانگر آن است که بهبود شرایط شغلی زنان در صنعت مستلزم بازنگری در نظام های ارتقا، تقویت حمایت های سازمانی و توجه به سیاست های عدالت جنسیتی است. بر این اساس پیشنهاد می شود سیاست گذاران و مدیران صنعتی با توسعه سازوکارهای حمایتی و روانی، زمینه حضور پایدار و موثرتر زنان در صنایع استان را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

زنان شاغل ، ارتقای شغلی ، استرس شغلی ، رضایت شغلی ، تاب آوری