مدل ساختاری نشخوار فکری براساس اجتناب تجربه گرایانه با نقش میانجی آمیختگی شناختی در افراد دارای اختلال اضطراب فراگیر

اختلال اضطراب فراگیر با نگرانی های مزمن و افکار تکرار شونده شناخته می شود که عملکرد ذهنی و کیفیت زندگی فرد را مختل می کند. یکی از عوامل موثر در تداوم این، وضعیت اجتناب تجربه گرایانه است؛ یعنی گریز از احساسات و افکار ناخوشایند که به جای کاهش اضطراب، نشخوار فکری را تشدید می کند. علاوه بر آن، آمیختگی شناختی سبب می شود فرد نتواند بین خود و افکارش فاصله بگیرد و افکار منفی را واقعیت تلقی کند. پژوهش حاضر با هدف مدل ساختاری نشخوار فکری براساس اجتناب تجربه گرایانه با نقش میانجی آمیختگی شناختی در افراد دارای اختلال اضطراب فراگیر انجام شد. روش پژوهش از نظر روش گردآوری داده ها همبستگی بود که با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل مسیر انجام شد. جامعه آماری پژوهش را کلیه افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر مراجعه کننده به مراکز مشاوره شرق، غرب و مرکز شهر تهران در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ تشکیل دادند. حجم نمونه پژوهش حاضر با توجه به دستورالعمل کلاین (۲۰۱۵) تعداد ۳۰۰ نفر از افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر به عنوان نمونه پژوهش در نظر گرفته شد و با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه اضطراب فراگیر اسپیتزر (۲۰۰۶)، پرسشنامه اجتناب تجربه ای بوند و همکاران (۲۰۱۱)، پرسشنامه نشخوار فکری مک وی و همکاران (۲۰۱۰) و پرسشنامه آمیختگی شناختی گیلاندز و همکاران (۲۰۱۴) استفاده شد. نتایج نشان داد اجتناب تجربه گرایانه اثر مستقیم مثبت و معنادار بر نشخوار فکری دارد. اثر غیر مستقیم متغیر اجتناب تجربه گرایانه با متغیر نشخوار فکری از طریق متغیر میانجی آمیختگی شناختی ۰/۴۳ است. همچنین اثر میانجی آمیختگی شناختی در رابطه بین اجتناب تجربه گرایانه با متغیر نشخوار فکری بر اساس آزمون سوبل معنادار است. با توجه به یافته های پژوهش پیشنهاد می شود مداخلات درمانی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر با تمرکز بر کاهش اجتناب تجربه گرایانه و آمیختگی شناختی طراحی شوند تا از شدت نشخوار فکری کاسته شود.

کلیدواژه ها:

نشخوار فکری ، اجتناب تجربه گرایانه ، آمیختگی شناختی ، اختلال اضطراب فراگیر