تعیین اثر بخشی طرحواره درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در طرحواره های ناسازگار و شدت افکار وسواسی در افراد مبتلا به وسواس فکری عملی

اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) یکی از اختلالات مزمن روانی است که با افکار وسواسی و رفتارهای اجباری همراه بوده و موجب اختلال قابل توجه در عملکرد فردی و اجتماعی می شود. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی طرحواره درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر شدت افکار وسواسی و طرحواره های ناسازگار اولیه در افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی بود. این پژوهش به شیوه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه آزمایش و گواه انجام گرفت. شرکت کنندگان (۲۴) نفر با دامنه سنی ۲۳ تا ۶۰ سال به صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس وسواس اجبار ییل براون، پرسشنامه وسواس فکری عملی ونکوور، پرسشنامه پنج وجهی بائر و پرسشنامه طرحواره های ناسازگار یانگ استفاده شد. داده ها با آزمون تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) و آزمون همبسته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که بر اساس نتایج MANOVA بین دو گروه در ترکیب چندمتغیره متغیرهای افکار وسواسی و طرحواره های ناسازگار تفاوت معناداری مشاهده شد (p < ۰.۰۰۱, Wilks Lambda = ۰.۰۸۸). همچنین نتایج آزمون های تک متغیره (ANOVA) حاکی از تاثیرگذار بودن طرحواره درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش طرحواره های محرومیت، هیجانی، رها شدگی، بی ثباتی، انقیاد، ایثار، معیارهای سختگیرانه و خویشتنداری ناکافی و افکار وسواسی بود. بر این اساس، طرحواره درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی می تواند موجبات کاهش شدت افکار وسواسی و اصلاح طرحواره های ناسازگار اولیه را در بیماران مبتلا به وسواس فکری-عملی فراهم آورد و از این طریق کیفیت زندگی آنان را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

افکار وسواسی ، طرحواره درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی ، طرحواره های ناسازگار ، وسواس فکری-عملی