اثربخشی طرحواره درمانی گروهی بر اجتناب شناختی نابینایان شهر اصفهان

یکی از مهمترین گروه افراد دارای معلولیت افراد نابینا است. نابینایی همواره یکی از مسائل مهم، سلامتی اقتصادی و اجتماعی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه بوده است؛ بنابراین هدف از مطالعه حاضر تعیین اثربخشی طرحواره درمانی گروهی بر اجتناب شناختی نابینایان اصفهان بود. پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با مرحله پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام افراد نابینای مرکز فاطمه زهرا شهر اصفهان در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بودند. نمونه این پژوهش به صورت در دسترس با حجم ۳۰ نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. مداخله طرحواره درمانی در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای برای گروه آزمایش اجرا شد. از پرسشنامه های اجتناب شناختی سکستون و دوگاس (۲۰۰۸) در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری استفاده شد. داده های به دست آمده از طریق نرم افزار spss نسخه ۲۶ مورد ارزیابی قرار گرفت. از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد. یافته های حاصل از این پژوهش نشان داد که طرحواره درمانی گروهی بر کاهش اجتناب شناختی و ابعاد آن واپس زنی افکار نگران کننده، جانشینی افکار مثبت به جای افکار نگران کننده، استفاده از حواس پرتی برای قطع روند نگرانی، اجتناب از موقعیت ها و فعالیت های فعال ساز افکار نگران کننده و تغییر تصاویر ذهنی به افکار کلامی تاثیر معنی داری داشته و اثرات این درمان در مرحله پیگیری نیز باقی ماند (۰.۰۵>P). در نتیجه طرحواره درمانی می تواند با اصلاح باورهای ناسازگار و الگوهای رفتاری منفی به کاهش اجتناب شناختی کمک کند.

کلیدواژه ها:

اجتناب ، شناختی ، طرحواره درمانی گروهی ، نابینایان