بررسی تاثیر تربیت فرهنگی بر دانش آموزان

انسان دارای ابعاد شناختی عاطفی و رفتاری است. هر یک از این ابعاد در جای خود مهم اند و با این که با هم متفاوت اند اما بر یکدیگر موثر و در ارتباط اند. این ابعاد قابلیت رشد و شکوفایی دارند بنابراین لازم است تا در جهت شکوفایی شان تربیت شوند و به کمال برسند. دین اسلام نیز با در نظر گرفتن این ابعاد به تربیت افراد می پردازد و از هیچ کدام غافل نمی شود. آموزش های دین اسلام سه بخش کلی دارد که شامل اعتقادات اخلاقیات و احکام است. اعتقادات خود دارای اصول و فروعی است که پنج اصل آن در اولویت قرار دارد و اعتقاد به آنها واجب است. این اصول توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد هستند که لازمه و مقدمه پذیرش فروع دین می باشند. معلمان می توانند در جهت افزایش شناخت دانش آموزان نسبت به آموزه های دین نقش های الگویی و آموزشی داشته باشند. این آموزش در صورتی کارساز خواهد بود که در همه زمینه های شناختی، احساسی و عملی انجام گیرد. ویژگی های معلم مانند تربیت دینی، اخلاق، نیک مطابقت گفتار و کردار، محبوبیت و مقبولیت او در نفوذ او در دانش آموزان تاثیر مثبت دارد. علاوه بر الگو بودن و آموزش دادن، در صورتی که معلم اصول تربیت را به کار گیرد می توان گفت وظیفه خود را به عنوان یک مربی انجام داده است. محبت به دانش آموز دین را برای او زیبا می کند و علاقه و انگیزه اش را بیشتر زمینه سازی و شروع تدریجی راه را برای دانش آموز هموارتر می کند. رعایت اعتدال در تمامی مراحل تربیت پیشرفت متربی را مداوم و آسان خواهد کرد. حفظ حریت و آزادگی دانش آموز موجب می شود تا معلم شناخت بیشتر از او به دست آورد و دانش آموز نیز حس اجبار و اکراه در انجام امور نداشته باشد و در سایه عقل خویش استعدادهایش را شکوفا کند. گرامی داشت شخصیت دانش آموز، عزت نفس را به دنبال خواهد داشت و عزت نفس او را از لغزش ها و وسوسه های افراد نااهل باز می دارد. نظارت و مراقبت مستمر از دانش آموز باید در تمام مراحل وجود داشته باشد تا تلاش های معلم و دانش آموز به نتیجه برسد. همکاری و هماهنگی تمام معلمان و به کارگیری اصول تربیت ضروری است. هماهنگی و هم عقیده بودن همه معلمان ضمن تایید حق بودن دین اسلام موجب یادآوری و تکرار آموزه ها نیز می شود. در صورتی که معلمان در جهت تربیت دینی دانش آموزان با یکدیگر هماهنگ نباشند یا اصول تربیت را به درستی به کار نگیرند، موجب تنفر دانش آموز از دین می شود. کتب درسی نیز مانند یک معلم هستند. ارائه الگوها، استفاده از مطالب متنوع و نظرات شخصیت ها و مباحثی که دانش آموزان بیشتر به آن علاقه دارند، به شرطی که در جهت تربیت دینی باشد غنی و مفید خواهد بود. در کتب درسی تربیت اعتقادی، اخلاقی و عبادی باید با توجه به ابعاد وجودی انسان صورت بگیرد تا منجر به تربیت دینی شود. تعارض در ارزش های کتب درسی، عدم توجه همه کتب به آموزه های دینی، متناسب نبودن متون با علایق دانش آموزان، به کار نگرفتن ابعاد و اصول تربیت و عدم توجه به ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری دانش آموزان موجب آسیب به تربیت دینی دانش آموزان خواهد شد. گروه همسالان و دوستان از طریق ارائه الگو، تشویق و تنبیه، ارزیابی رفتارهای اعضاء و مبادله اطلاعات بر ارزش های یکدیگر اثر می گذارند. دانش آموزانی که ارزش های دینی در آنها نهادینه شده است، به تربیت دینی سایر دانش آموزان کمک کرده و دانش آموزانی که ارزش هایشان ضد دینی است موجب آسیب به تربیت دینی سایر دانش آموزان می شوند.

کلیدواژه ها:

تربیت ، فرهنگ ، اخلاق ، مدرسه ، سیستم آموزشی