تحلیل هزینه-فایده بازیافت ضایعات ساختمانی به عنوان منبع درآمد پایدار شهری

رشد شتابان ساخت وساز شهری در دهه های اخیر، در کنار پیامدهای اقتصادی و کالبدی، موجب افزایش چشمگیر تولید ضایعات ساختمانی و عمرانی در شهرها شده است. این ضایعات، که بخش قابل توجهی از پسماندهای شهری را تشکیل می دهند، در صورت مدیریت نادرست نه تنها به معضلات زیست محیطی و اشغال زمین های دفن منجر می شوند، بلکه هزینه های قابل توجهی را نیز به مدیریت شهری تحمیل می کنند. در مقابل، رویکرد بازیافت ضایعات ساختمانی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی اقتصاد چرخشی، می تواند فرصتی برای کاهش فشار مالی بر بودجه های شهری و ایجاد منبعی پایدار از درآمد تلقی شود. هدف این پژوهش، تحلیل هزینه–فایده بازیافت ضایعات ساختمانی و ارزیابی ظرفیت آن به عنوان یک منبع درآمد پایدار شهری در چارچوب مدیریت شهری است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و کاربردی، ضمن بهره گیری از داده های ثانویه حاصل از مطالعات داخلی و بین المللی، گزارش های رسمی مدیریت پسماند، و نتایج پژوهش های منتشرشده، به بررسی هزینه های مستقیم و غیرمستقیم بازیافت (سرمایه گذاری اولیه، هزینه های بهره برداری، تفکیک، حمل ونقل و فرآوری) در برابر منافع اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی آن می پردازد. نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد که بازیافت ضایعات ساختمانی، علاوه بر کاهش هزینه های دفن و استخراج منابع اولیه، می تواند از طریق فروش مصالح بازیافتی، کاهش هزینه های نگهداشت شهری و خلق فرصت های شغلی، بازدهی اقتصادی قابل قبولی برای شهرداری ها ایجاد کند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که در صورت استقرار سازوکارهای نهادی مناسب، سیاست های تشویقی و مشارکت بخش خصوصی، بازیافت ضایعات ساختمانی می تواند به عنوان بخشی از سبد درآمدی پایدار شهرها عمل کرده و هم زمان اهداف توسعه پایدار، مدیریت سبز شهری و تاب آوری اقتصادی را تقویت نماید. این مطالعه می تواند مبنایی برای تصمیم گیری مدیران شهری در طراحی نظام های کارآمد مدیریت ضایعات ساختمانی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

بازیافت ضایعات ساختمانی ، تحلیل هزینه–فایده ، درآمد پایدار شهری ، مدیریت پسماند ساختمانی ، اقتصاد چرخشی ، مدیریت شهری