بررسی و ارتقای مولفه های کالبدی تعاملات اجتماعی در فرهنگسرا (نمونه موردی فرهنگسرای خاوران)

در دوران معاصر زندگی در شهرها دچار تغییرات گشته است؛ این تغییرات سبب عدم تمایل به حضور فیزیکی و برقراری ارتباط با سایر افراد در اجتماع گردیده و منجر به توجه کمتر به مقوله فرهنگ نیز شده است. ذاتی بودن زندگی جمعی در انسان ها ضرورت تماس با دیگران و نیز توجه به این جنبه از رشد به عنوان امری گریز ناپذیر جلوه می دهد. انسان موجودی اجتماعی و به برقراری ارتباط با دیگران نیازمند است. میزان موفقیت فضاهای فرهنگی همواره در گرو حضور انسان و بهره گیری از فضاهای فرهنگسرا بوده است. حضور در فرهنگسراها به منظور ارتقای سطح فرهنگ؛ ارتباطات و تعاملات اجتماعی حاصل می گردد که تداوم داشته باشد و در نتیجه افراد بتوانند در یک فضا ارتباط بگیرند. فرهنگسراها به عنوان فضاهای عمومی و فرهنگی، هنری و اجتماعی نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی افراد و توسعه جوامع ایفا می کنند. بسیاری از نیازهای عالی انسان و شکوفا شدن استعدادها و توانایی هایش فقط از طریق تعامل بین فردی و ارتباطات اجتماعی می تواند فعلیت یابد. شناخت مولفه های تعاملات اجتماعی می تواند منجر به ارتقاء تعاملات (رشد شخصیت اجتماعی، رشد رفتار اجتماعی و...) شود و محیط مساعد برای افزایش تمرکز و توجه و توسعه مهارت های یادگیری و افزایش درک از پاسخ هایی از ورودی های حسی محیط اطراف را ایجاد نماید به وجود آورد. فرهنگسرای خاوران به عنوان یکی از مهم ترین مراکز فرهنگی و اجتماعی در منطقه، نقش بسزایی در ارتقای سطح فرهنگی و اجتماعی جامعه ایفا می کند. بررسی های انجام شده نشان می دهد که کالبد فیزیکی فرهنگسرای خاوران، با مشکلاتی مواجه است که می تواند بر میزان و کیفیت تعاملات اجتماعی تاثیر منفی بگذارد. از این رو، سعی بر آن است با بررسی و ارتقای مولفه های کالبدی تعاملات اجتماعی در فرهنگسرای خاوران، این مشکل حل شود. از این رو، اثربخشی و کارآمدی فرهنگسراها به میزان قابل توجهی به مولفه های تعاملات اجتماعی موجود در این فضاها بستگی دارد و نقش بسزایی در ارتقای تعاملات اجتماعی و توسعه فرهنگی جامعه ایفا می کنند. این مقاله، با هدف شناسایی نقاط قوت و ضعف فضاهای فرهنگسرای خاوران، راهکارهایی را برای بهبود کالبد فیزیکی و ارتقای تعاملات اجتماعی ارائه می دهد. عواملی نظیر تنوع برنامه ها، کیفیت فضاها، مشارکت اعضا، و حمایت مدیریت، نقش مهمی در ارتقای تعاملات اجتماعی در فرهنگسرای خاوران ایفا می کنند. به طور کلی بررسی و ارتقای این تعاملات در فرهنگسراها، افزایش کارآمدی این مراکز در ایفای نقش محوری خود به عنوان موتور محرک توسعه فرهنگی و اجتماعی جامعه است. هدف اصلی بهبود کیفیت فضاهای کالبدی این مرکز فرهنگی به منظور تشویق و تسهیل تعاملات اجتماعی بین مراجعین و کارکنان آن است که در نهایت به مکانی جذاب تر، پویاتر و موثرتر در زمینه ارتقای فرهنگ و تعاملات اجتماعی در سطح محلی تبدیل شود. این مقاله سعی بر آن دارد که با استفاده از روش کیفی از نوع توصیفی- تحلیلی و بر اساس مطالعات کتابخانه ای و تحقیقات نظری به شناخت مولفه های کالبدی و تعاریف تعاملات اجتماعی برسد، سپس بر اساس مقالات، نمونه موردی موجود به ارائه راهکار جهت افزایش ارتقای سطح تعاملات اجتماعی در فرهنگسراها دست یابد. آیا فرهنگسرا باید به گونه ای باشد که با محیط اطراف خود ارتباط برقرار کند و امکان تعامل با جامعه اطراف را فراهم نماید؟ آیا طراحی فرهنگسرا با مولفه های کالبدی، جذابیت و دسترسی به آن را برای افراد مختلف افزایش می دهد؟ چگونه می توان از فضای خارجی فرهنگسرا برای تعاملات اجتماعی استفاده کرد؟ چگونه می توان در فرهنگسرا، تعاملات اجتماعی میان شهروندان را افزایش داد و فضاهای جمعی پویاتر و کارآمدتر خلق کرد؟ چه راهکارهایی را برای بهبود کالبد فیزیکی فرهنگسرا می توان استفاده کرد؟

کلیدواژه ها:

تعاملات اجتماعی ، فرهنگسرای خاوران ، فضاهای فرهنگی ، مولفه های کالبدی معماری