قراردادهای دیجیتال و هوشمند

قراردادهای هوشمند به عنوان توافقاتی مبتنی بر فناوری بلاکچین و برنامه نویسی خودکار امکان اجرای خودکار شروط تعهد و ثبت تغییرناپذیر معامله را مهیا می کنند و انعقاد آنها با حذف واسطه ها شفافیت و امنیت را در فرآیند تعهدات افزایش می دهد؛ اما اعتبار حقوقی این قراردادها در ایران وابسته به تطبیق با ارکان قانونی از جمله، قصد، اهلیت و موضوع مشخص بوده و امضای دیجیتال طبق قانون تجارت الکترونیکی معتبر شناخته می شود. هرچند اصول کلی حقوق مدنی این نوآوری را می پذیرد، قوانین فعلی ایران فاقد مقررات صریح درباره قراردادهای هوشمند و خود اجرا هستند و در حوزه های همچون تعیین قانون، حاکم، شناسایی دادگاه صالح و مسئولیت خطاهای نرم افزاری یا نقض تعهد ابهامات و خلاهای جدی حقوقی وجود دارد. مطابق تحلیل ها این قراردادها در صورت تنظیم دقیق و رعایت مقررات داده، پیام و امضای الکترونیکی می توانند معتبر شناخته شوند و قابلیت استناد قضایی و حقوقی را داشته باشند. در مبادلات مالی، بیمه، ثبت و مالکیت فکری قراردادهای هوشمند موجب کاهش دعاوی و هزینه ها و افزایش امنیت و اعتماد حقوقی شده اند؛ با این حال برای گسترش کاربرد نیاز به تغییرات بنیادین در قانون گذاری، آموزش تخصصی و توسعه نهادهای قضایی و فنی وجود دارد. در نهایت قراردادهای هوشمند توانسته اند مفهوم تعهدات حقوقی را با فناوری بازتعریف کنند اما توسعه آنها مشروط به اصلاح و تطبیق دقیق با نظام حقوقی و استانداردهای داخلی و بین المللی است.

کلیدواژه ها:

بلاکچین ، نرم افزار ، قرارداد هوشمند ، بستر اینترنتی ، فناوری جدید ، غیر حضوری