مروری جامع بر فیزیولوژی درد و مسیرهای انتقال آن در دامپزشکی

درد به عنوان یکی از پیچیده ترین پدیده های زیستی، حاصل تعامل میان مسیرهای عصبی، فیزیولوژیک و عاطفی می باشد و در دامپزشکی نه تنها شاخصی از رنج حیوان بلکه نقش محوری در تشخیص دقیق و تعیین رویکرد درمانی مناسب ایفا می کند. در الگوی پزشکی، درد به عنوان علامتی از یک بیماری محسوب می شود که باید ابتدا بیماری تشخیص و سپس درمان شود تا درد مربوطه نیز برطرف گردد. با این حال همواره این الگو قادر به شناسایی علت دقیق بیماری نیست. شناخت دقیق فرآیندهای نوروفیزیولوژیک درد، زمینه را برای توسعه رویکردهای درمانی علمی و موثر در گونه های حیوانی فراهم می کند. در این مطالعه مکانیسم های عصبی انتقال و تفسیر درد و تعامل بین مسیرهای محیطی و مرکزی سیستم عصبی مورد واکاوی قرار گرفته است. درد بر اساس زمان و ویژگی های فیزیولوژیک به دو نوع حاد (تند) و مزمن (کند) تقسیم می شود. درد حاد کوتاه مدت بوده و توسط محرک های مکانیکی و حرارتی ایجاد می شود، در حالی که درد مزمن بیش از شش ماه ادامه دارد و ممکن است حتی پس از درمان علت اصلی احساس شود. گیرنده های درد (نوکیسپتورها) با تبدیل محرک های مکانیکی، حرارتی و شیمیایی به ایمپالس های الکتریکی، اطلاعات را به نخاع منتقل می کنند. انتقال درد توسط فیبرهای Aδ و C انجام می شود و مسیرهای نخاعی شامل راه نخاعی تالاموسی جدید برای درد سریع و راه نخاعی تالاموسی قدیمی برای درد کند است. پردازش درد شامل چهار مرحله ترانسداکشن، ترنسمیشن، مدولاسیون و ادراک می باشد و مدیریت درد در دامپزشکی با کمک داروهای اپیوئیدی، NSAIDs، آگونیست های گیرنده α-۲، بی حسی موضعی و تحریک الکتریکی عصبی (TENS) صورت می گیرد.

کلیدواژه ها:

درد ، نوکیسپشن ، مسیرهای عصبی ، دامپزشکی ، مدیریت درد ، فیبرهای Aδ و C