بررسی و مقایسه اثر منتول بر روی ضایعات بافتی ناشی از مسمومیت مزمن با فلز جیوه در کلیه ماهی زبرا

مقدمه: جیوه به عنوان مهم ترین فلزات سمی است که آبزیان خوراکی مهم ترین راه ورود آن به بدن انسان هستند. یافتن راهی برای کاهش اثرات سو ناشی از آلودگی موجود ضروری است. ترکیبات موثره گیاهی مانند منتول با توجه به آثار آنتی اکسیدانی می توانند راهی مناسب برای کاهش اثرات سو آلودگی با فلزات سنگین باشند. ماهی زبرا به دلیل شباهت های ژنتیکی زیاد با انسان و سهولت و سادگی پرورش و قابلیت تولید مثل زیاد، به عنوان گونه ای جهت تولید مدل حیوانی در انواع مطالعات زیستی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. هدف مطالعه: این مطالعه با هدف بررسی اثرات حفاظتی منتول در مسمومیت مزمن با فلز جیوه در بافت کلیه ماهی آزمایشگاهی زبرا انجام شد. مواد و روش کار: تعداد ۹۰ ماهی زبرا با میانگین سایز ۲ سانتی متر انتخاب شدند و در سه گروه با سه تکرار تقسیم شدند. تعداد ماهی در هر گروه ۳۰ بود. گروه ها شامل گروه کنترل بدون مواجهه با جیوه، گروه مواجهه با جیوه و گروه مواجهه با جیوه و منتول بودند. دوز جیوه برای مواجهه ماهی ها بر اساس مقالات قبلی به میزان ۰.۴۴ میلی گرم در لیتر انتخاب شد. در گروه سوم هم اثر درمانی منتول بر روی مسمومیت مزمن ناشی از جیوه با دوز ۵.۲ گرم در کیلوگرم به مدت ۶۰ روز بررسی شد. در پایان نمونه برداری برای بررسی ضایعات هیستوپاتولوژی انجام شد و مقاطع زیر میکروسکوپ نوری بررسی شدند. یافته ها: تحقیق حاضر نشان داد که بیشترین میزان ضایعات بافتی در گروه جیوه بود. این ضایعات شامل نکروز متوسط-شدید سلول های اپیتلیوم پوششی توبول های ادراری به همراه نفریت مولتی فوکال خفیف و پروتئینوری متوسط بود. شدت جراحات در گروه جیوه-منتول کاهش یافته بود ولی جراحات حاصل از جیوه کامل از بین نرفته بود. نتیجه گیری: مطالعات انجام شده تا کنون حاکی از اهمیت بررسی مواد مختلف در کاهش اثرات سو آلاینده های زیست محیطی دارد. مطالعه حاضر نشان داد که منتول تا حدودی در کاهش شدت جراحات جیوه، موثر بوده است.

کلیدواژه ها:

Danio rerio ، کلراید جیوه ، منتول