ارزیابی میزان آلودگی فلزات سنگین در ماهیان قزل آلای پرورشی عرضه شده در سطح شهر کرمانشاه

با ورود و تجمع آلاینده ها در محیط های آبی، امکان جذب و انباشت فلزات سنگین در بافت های بدن ماهیان از طریق آب و زنجیره غذایی به وجود می آید. افزایش میانگین غلظت این فلزات نسبت به استانداردهای جهانی در آبزیان خوراکی می تواند نشانگر خطر بالقوه ای برای سلامت انسان و زنگ هشدار جدی برای نهادهای نظارتی باشد، زیرا مصرف طولانی مدت این ماهیان ممکن است به بروز اختلالات و بیماری های مزمن منجر گردد. بر همین اساس، مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان آلودگی فلزات سنگین در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورشی عرضه شده در سطح شهر کرمانشاه انجام گرفت. نمونه ها از فروشگاه های عرضه ماهی و فرآورده های پروتئینی تهیه و غلظت فلزات آرسنیک، کادمیوم، کبالت، کروم، مس، آهن، جیوه، منگنز، مولیبدن، نیکل، سرب، قلع و روی در بافت عضله به وسیله دستگاه طیف سنجی جذب اتمی اندازه گیری شد. برای سنجش دقیق میزان جیوه، روش الکتروشیمیایی ولتامتری با دستگاه پلاروگراف متروهم به کار رفت. داده های حاصل با روش های آماری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که فلزات سرب و روی دارای بالاترین غلظت و کادمیوم کمترین غلظت در عضله ماهیان بودند. مقایسه با استانداردهای بین المللی حاکی از آن بود که میزان کلیه عناصر سنگین به طور معنی داری پایین تر از حدود مجاز بود (۰۵/۰>P). ارزیابی خطر بهداشتی بیانگر آن بود که مصرف روزانه و مستمر این نوع ماهی از منظر تمامی فلزات، به جز سرب و آرسنیک، کاملا ایمن بوده و تهدیدی برای سلامت مصرف کنندگان ایجاد نمی کند. در مجموع، هرچند وضعیت فعلی آلودگی قابل قبول است، اما لزوم پایش مستمر منابع احتمالی آلودگی برای پیشگیری از افزایش غلظت فلزات سنگین در آینده و حفاظت از سلامت عمومی، امری ضروری می باشد.

کلیدواژه ها:

فلزات سنگین ، سرب ، روی ، کادمیوم ، ماهی قزل آلا ، کرمانشاه