بررسی تاثیرات محافظتی عصاره هیدروالکلی گیاه چویر Ferulago angulata بر کولیت اولسراتیو در موش صحرایی

زمینه و هدف: کولیت اولسراتیو، به عنوان یکی از اشکال بیماری های التهابی روده (IBD)، با التهاب مزمن مخاط کولون مشخص می شود و اگرچه داروهای استانداردی مانند سولفاسالازین و مزالازین، در درمان این بیماری به کار می روند، اما بروز عوارض جانبی متعدد، ضرورت بررسی درمان های جایگزین را برجسته کرده است. گیاه چویر (Ferulago angulata) به دلیل دارا بودن ترکیبات فنولی، آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی، پتانسیل بالایی در کاهش پاسخ های التهابی دارد. هدف این پژوهش، بررسی اثرات محافظتی عصاره هیدروالکلی گیاه چویر بر کولیت اولسراتیو القا شده با اسید استیک در مدل حیوانی بود. مواد و روش کار: در این مطالعه تجربی، ۶۰ رت نر نژاد ویستار به صورت تصادفی به شش گروه تقسیم شدند. کولیت با تزریق داخل رکتال اسید استیک ۳٪ القا شد و عصاره هیدروالکلی گیاه چویر در دوزهای ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم به صورت گاواژ خوراکی تجویز گردید. گروه سولفاسالازین (۱۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم) به عنوان کنترل مثبت و گروه دریافت کننده آب مقطر به عنوان کنترل منفی تعیین شدند. پس از پایان دوره، نمونه های کولون از نظر تغییرات بافتی مورد ارزیابی قرار گرفتند و داده ها با آزمون غیرپارامتری Kruskal-Wallis تحلیل شدند. نتایج: تجویز عصاره چویر، به ویژه در دوز ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم، باعث کاهش معنی داری در شاخص های آسیب ماکروسکوپی و میکروسکوپی نسبت به گروه کنترل منفی گردید (p<۰.۰۵). اثرات مشاهده شده از نظر آماری با نتایج حاصل از سولفاسالازین قابل مقایسه بود. کاهش نفوذ سلول های التهابی، کاهش نکروز و بهبود ساختار بافتی از مهم ترین تغییرات مشاهده شده در بافت کولون بودند که بیانگر اثرات ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی عصاره می باشد. نتیجه گیری: عصاره هیدروالکلی گیاه چویر با تعدیل فرآیندهای اکسیداتیو و التهابی، اثر محافظتی قابل توجهی در برابر کولیت القاشده با اسید استیک دارد. این نتایج، نشان دهنده ی پتانسیل استفاده از گیاه چویر به عنوان گزینه ای درمانی مکمل در مدیریت کولیت اولسراتیو بوده و انجام مطالعات بالینی بیشتر را ضروری می سازد.

کلیدواژه ها:

کولیت اولسراتیو ، عصاره هیدروالکلی چویر ، درمان گیاهی ، مدل اسید استیک