شناسایی ترکیب و پروفایل شیمیایی و ارزیابی فعالیت ضدمیکروبی لانولین استخراج شده از موهر بز مرخز با استفاده از روش های GC-MS، MIC، MBC و Well diffusion

زمینه و هدف: لانولین، ترکیبی لیپوئیدی پیچیده متشکل از استرهای اسیدهای چرب، الکل های آلیفاتیک و استرول ها است که به واسطه ی خواص مرطوب کنندگی، ترمیمی و ضدباکتریایی خود، در فرمولاسیون های دارویی و چشمی اهمیت فزاینده ای یافته است. با وجود دسترسی بومی به منبع استخراج آن از موهر بز مرخز (Capra hircus var. Markhoz)، داده های علمی درباره ترکیب شیمیایی و فعالیت ضدمیکروبی این لانولین محدود است. هدف این پژوهش، شناسایی ترکیب شیمیایی و ارزیابی اثرات ضدمیکروبی لانولین استخراج شده از این منبع بومی بود. مواد و روش کار: لانولین به روش حرارتی و تبخیر حلال از موهر بز مرخز استخراج شد. ترکیبات شیمیایی آن توسط کروماتوگرافی گازی–طیف سنجی جرمی (GC–MS) شناسایی گردید. ارزیابی ضدمیکروبی علیه اشریشیا کلای و استافیلوکوکوس اورئوس با روش های انتشار چاهکی، حداقل غلظت مهارکنندگی رشد (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) انجام شد. نتایج: تحلیل GC–MS حضور ترکیبات عمده ای چون متیل اولئات (۲۶٪)، متیل پالمیتات (۱۷٪) و کلسترول (۵٫۵٪) را نشان داد. در آزمون MIC و MBC، لانولین برای S. aureus به ترتیب در غلظت های ۰٫۱۵۷ و ۰٫۰۶۲۵ mg/mL و برای E. coli در غلظت های ۰٫۲۵ و ۰٫۱۲۵ mg/mL اثر مهاری و کشندگی نشان داد. آزمون انتشار چاهکی نیز وجود هاله های بازدارندگی معنی دار را تایید کرد. نتیجه گیری: لانولین استخراج شده از موهر بز مرخز دارای ترکیبات فعال زیستی با اثرات ضدباکتریایی موثر است و بدون ایجاد تغییر معنی دار در فشار داخل چشمی، می تواند به عنوان پایه ای ایمن و موثر در فرمولاسیون داروهای چشمی و محصولات ضد میکروبی بومی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

لانولین ، بز مرخز ، ترکیبات زیست فعال ، فعالیت ضدباکتریایی ، موهر