ارزیابی اثر گیاه بلوبری باند شده با نانو اکسید روی بر زخم جلدی در موش صحرائی

زخم های پوستی از جمله چالش های عمده پزشکی محسوب می شوند که سالانه هزینه های سنگینی را به نظام های درمانی جهان تحمیل می کنند و به علت عواملی مانند عفونت، التهاب و استرس اکسیداتیو، روند ترمیم آن ها اغلب کند و غیر موثر است. در سال های اخیر، بهره گیری از فرآورده های طبیعی و فناوری نانو برای بهبود ترمیم زخم و کاهش عوارض جانبی درمان های شیمیایی مورد توجه روزافزون قرار گرفته است. گیاه بلوبری (Vaccinium myrtillus) به دلیل دارا بودن ترکیبات آنتی اکسیدانی نظیر فلاونوئیدها و آنتوسیانین ها، توانایی بالایی در مهار رادیکال های آزاد و کاهش التهاب دارد، در حالی که نانو اکسید روی (ZnO) با خواص ضدباکتریایی و کاتالیزور زیستی، نقش مهمی در تحریک ساخت کلاژن و بازسازی بافتی ایفا می کند. بر همین اساس، هدف از این تحقیق بررسی اثر ترکیب گیاه بلوبری باند شده با نانو ZnO بر ترمیم زخم های جلدی در موش های صحرایی بود. برای این منظور، مدل استاندارد زخم پوستی در موش ها ایجاد شد و حیوانات در گروه های مختلف شامل کنترل، بلوبری، ZnO و ترکیب بلوبری–ZnO مورد بررسی قرار گرفتند. فرمولاسیون ها به صورت موضعی بر زخم ها اعمال شدند و شاخص هایی چون زمان ترمیم، اندازه زخم و شدت التهاب در فواصل زمانی مختلف ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که ترکیب بلوبری–ZnO موجب کاهش معنی دار (۰.۰۵>p) در زمان ترمیم و بهبود قابل توجهی در ویژگی های بافتی زخم از جمله کاهش ضخامت ادم و شدت التهاب در مقایسه با گروه کنترل شد. همچنین مشاهدات هیستوپاتولوژیک حاکی از افزایش تراکم فیبروبلاست ها، بازسازی اپی تلیوم و سازمان یافتگی رشته های کلاژن در گروه ترکیبی بود. به طور کلی، یافته های این تحقیق اثبات می کند که باند شدن بلوبری با نانو ZnO می تواند به عنوان راهکاری نوین در درمان زخم های پوستی و پایه ای برای توسعه داروهای نانوفیتوتراپی موثر جهت تسریع فرآیند ترمیم و بازسازی بافت های آسیب دیده محسوب شود.

کلیدواژه ها:

بلوبری ، نانوذره ، اکسید روی ، زخم