مقایسه اثربخشی و ایمنی پودر و گرانول پوسته تخم مرغ به عنوان منبع کلسیم در تغذیه طیور

زمینه مطالعه: کلسیم نقش اساسی در سلامت اسکلتی و کیفیت پوسته تخم مرغ در مرغ های تخم گذار به ویژه در اواخر دوره تولید دارد. پوسته تخم مرغ بازیافتی به عنوان منبع پایدار کربنات کلسیم با فراهمی زیستی بالقوه مطرح است، اما مقایسه سیستماتیک اشکال فیزیکی آن (پودر ریز در برابر گرانول درشت) نسبت به سنگ آهک در مرغ های مسن ناقص مانده است. اهداف: مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی و ایمنی پودر و گرانول پوسته تخم مرغ به عنوان جایگزین سنگ آهک بر پارامترهای تولیدی، کیفیت پوسته (ضخامت و درصد ترک)، سلامت استخوان (خاکستر استخوان ران) و شاخص های میکروبی/فلزی در مرغ های تخم گذار مسن انجام شد. روش کار: یک کارآزمایی تغذیه ای کنترل شده با طرح فاکتوریل ۲×۲ شامل چهار تیمار اصلی (پودر پوسته، گرانول پوسته، پودر سنگ آهک، گرانول سنگ آهک) بر مرغ های تجاری از ۴۵ تا ۶۵ هفتگی اجرا گردید. منابع کلسیم پس از پاکسازی به اندازه های زیر ۰.۵ میلی متر (پودر) و ۲–۴ میلی متر (گرانول) تهیه شدند. پارامترهای ثبت شده شامل نرخ تخم گذاری، ضریب تبدیل خوراک، ضخامت و درصد ترک دار شدن پوسته، خاکستر استخوان ران و شاخص های میکروبی و فلزات سنگین بودند. داده ها با مدل های خطی اختلاطی تحلیل شدند. نتایج: عملکرد تولیدی بین تیمارها تفاوت معنی داری نشان نداد (p>۰.۰۵). اما اندازه ذره تاثیر قابل توجهی بر کیفیت پوسته و سلامت استخوان داشت؛ ضخامت پوسته و درصد خاکستر استخوان ران در گروه گرانول پوسته به طور معناداری بالاتر از گروه های پودری و سنگ آهک ریز بود (p<۰.۰۵) و درصد تخم های ترک دار در تیمار گرانول پوسته حدود ۳۰٪ کاهش یافت (p<۰.۰۵). آزمون های میکروبی و فلزات سنگین ایمنی را تایید کردند. تحلیل اقتصادی نشان داد هزینه فرآوری پوسته تقریبا ۴۰٪ کمتر و بازده اقتصادی گروه گرانول پوسته حدود ۳٪ بالاتر بود. نتیجه گیری نهایی: گرانول پوسته تخم مرغ (۲–۴ میلی متر) یک جایگزین ایمن، موثر و اقتصادی برای سنگ آهک دانه درشت در جیره مرغ های تخم گذار مسن است و با آزادسازی تدریجی کلسیم، کیفیت پوسته و سلامت اسکلتی را بهبود می بخشد.