نقش حیات وحش در اپیدمیولوژی بیماری های مشترک باکتریایی کلیدی: مشمشه (Glanders)، بروسلوز و توبرکلوز

بیماری های باکتریایی زئونوز مانند مشمشه (ناشی از Burkholderia mallei)، بروسلوز (ناشی از Brucella melitensis, Brucella abortus) و توبرکلوز (ناشی از Mycobacterium tuberculosis)، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی، دامداری ها و اقتصاد جهانی هستند. حیات وحش نقش کلیدی به عنوان مخزن پایدار، در گسترش عوامل بیماری زا ایفا می کند و چالش های اپیدمیولوژیک را تشدید می نماید. نتایج نشان می دهد که گونه های وحشی نه تنها به عنوان مخازن پایدار عمل می کنند بلکه از طریق مکانیسم های انتقال مانند تماس مستقیم، آلودگی محیطی و تغذیه از لاشه های آلوده، چرخه های بیماری را تداوم می بخشند و تلاش های ریشه کنی را مختل می سازند. عوامل انسانی مانند تخریب زیستگاه، تغییرات اقلیمی، مهاجرت حیات وحش و افزایش تماس انسان-دام-حیات وحش، چرخه های انتقال را پیچیده تر می سازند و بیش از ۷۰% بیماری های نوظهور عفونی از حیات وحش منشا می گیرند. این مقاله مروری نقش اکولوژیکی حیات وحش در پویایی این بیماری ها را تحلیل کرده و مکانیسم های انتقال (تماس مستقیم، آلودگی محیطی، تغذیه از لاشه) و چالش های کنترل (عدم واکسن موثر، دشواری نظارت در جمعیت های حیات وحش) را بررسی می نماید. دشواری نظارت بر جمعیت های آزاد و انتقال بین گونه ای است که رویکردهای سنتی را ناکارآمد می کند. رویکرد سلامت واحد برای ادغام نظارت یکپارچه، فناوری های نوین (مانند دوربین های تله ای و هوش مصنوعی)، واکسیناسیون، مدیریت زیستگاه و آموزش جوامع محلی ضروری است. نتیجه گیری بر لزوم همکاری بین رشته ای (دامپزشکی، پزشکی، اکولوژی و سیاست گذاری) را پیشنهاد می دهد تا تهدیدات جهانی را مهار سازد. در نهایت، حفاظت اکوسیستمی و آموزش جوامع محلی، کلید پیشگیری از شیوع ها در آینده است.

کلیدواژه ها:

زئونوز ، حیات وحش ، مشمشه ، بروسلوز ، توبرکلوز