تحلیل الگوی مصرف و مدیریت تقاضای آب شرب در شهر زابل با رویکرد کاربردی–میدانی

منطقه سیستان به ویژه شهر زابل در سال های اخیر با محدودیت منابع آب و افزایش تقاضای شرب مواجه بوده است. شناخت الگوی مصرف مشترکین و تغییرات فصلی می تواند در برنامه ریزی بهینه و پایداری تامین آب نقش اساسی ایفا کند. این پژوهش با رویکردی کاربردی و میدانی، به تحلیل داده های مصرف آب شرب شهر زابل در سال های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳پرداخته است. داده های این تحقیق از آمار رسمی شرکت آب و فاضلاب شهرستان زابل استخراج شدند. نتایج نشان داد که مصرف آب در فصل تابستان بیشترین و در فصل زمستان کمترین میزان را داشته است. میانگین سرانه مصرف سالانه سال ۱۴۰۲ برابر ۱۴۵ و در سال۱۴۰۳ برابر ۱۳۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه روز برآورد شد که اندکی پایین تر از استاندارد ملی کشور (۱۵۰ لیتر) و بالاتر از حد توصیه شده سازمان بهداشت جهانی(۱۲۰ لیتر) است. الگوی مصرف آب به طور معناداری با شرایط اقلیمی و افزایش دما مرتبط بود. به طوری که میزان مصرف در ماه های گرم سال تا ۵۰ درصد بیشتر از زمستان بدست آمد. بر اساس یافته ها، اجرای راهکارهایی نظیر مدیریت فشار در شبکه، اصلاح تعرفه گذاری پلکانی، آموزش مصرف بهینه و به کارگیری کنتورهای هوشمند می تواند موجب کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی مصرف سالانه شود. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای تدوین برنامه های علمی و سیاست های مدیریت تقاضا در مناطق کم آب کشور قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آب شرب شهری ، الگوی مصرف ، سرانه مصرف ، مدیریت تقاضا ، زابل