کاربرد تئوری بازی ها در رفع مناقشات انتقال آب بین حوضه ای سروش شرقی

انتقال آب بین حوضه ای یکی از چالش برانگیزترین راهکارها برای تامین آب پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک ایران است که در بسیاری از موارد موجب بروز مناقشات اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی میان حوزه های مبدا و مقصد می شود. در این پژوهش، با بهره گیری از نظریه بازی های همکارانه شاپلی، سازوکاری برای تقسیم منافع حاصل از انتقال آب از سد سولکان (حوزه مبدا) به دشت رفسنجان (حوزه مقصد) ارائه شده است. در این رویکرد، سود اقتصادی ناشی از انتقال آب در حوزه مقصد (باغداری و بازار آب دشت رفسنجان) محاسبه و در قالب بازی همکارانه مدل سازی شد. سپس با استفاده از ارزش شاپلی، سهم هر بازیگر بر اساس مشارکت حاشیه ای وی در ائتلاف ها تعیین شد تا منافع به صورت منصفانه و پایدار توزیع شود. نتایج نشان داد که استفاده از تئوری بازی ها می تواند به طراحی سازوکارهای عادلانه تر و پایدارتر برای تخصیص منافع انتقال آب کمک کند و از بروز نارضایتی های اجتماعی در حوزه های مبدا جلوگیری نماید. این روش، ضمن حفظ کارایی اقتصادی طرح های انتقال آب، می تواند به بهبود پذیرش اجتماعی و افزایش همکاری میان ذی نفعان کمک کند.

کلیدواژه ها:

رفع مناقشه ، انتقال آب بین حوضه ای ، بازی همکارانه ، ارزش شاپلی