مروری بر عملکرد رآکتورهای بی هوازی پربار UASB، EGSB و IC در تصفیه پساب صنعتی

در دهه های اخیر، استفاده از فرایندهای بی هوازی پربار مانند رآکتورهای UASB، EGSB و IC در تصفیه پساب های صنعتی به عنوان روشی کارآمد و پایدار موردتوجه گسترده قرار گرفته است. این رآکتورها باتکیه بر توان بالای توده های میکروارگانیسم های بی هوازی در تجزیه مواد آلی و تولید بیوگاز، ضمن کاهش هزینه های انرژی، امکان تولید انرژی را نیز فراهم می سازند. رآکتور UASB به عنوان نخستین نسل رآکتورهای بی هوازی پربار، ساختاری ساده و عملکردی پایدار در تصفیه پساب های غلیظ دارد، اما در مواجهه با پساب رقیق، غلیظ و سخت تجزیه پذیر زیستی با چالش بازدهی متوسط حذف مواد آلی و محدودیت در بارگذاری آلی روبه رو است. رآکتور EGSB با افزایش سرعت جریان روبه بالا و برگشت پساب تصفیه شده، موجب بهبود اختلاط، انتقال جرم، افزایش ظرفیت بارگذاری آلی و بازدهی حذف COD شد؛ ولی با چالش هایی از جمله فرار لجن های سبک روبرو است. در ادامه، رآکتور IC به عنوان نسل سوم این فناوری با طراحی دومرحله ای و گردش داخلی گاز لیفت، نرخ بارگذاری آلی بالاتر، زمان ماند هیدرولیکی کوتاه تر و بازده حذف بیشتر را ارائه می دهد. بررسی مطالعات آزمایشگاهی و صنعتی نشان می دهد که افزایش سرعت جریان روبه بالا و تشکیل لجن گرانولی فعال باقابلیت ته نشینی مناسب از عوامل کلیدی در عملکرد پایدار و کاهش فضای مرده در این سامانه ها است. کنترل pH و VFA نیز دو پارامتر مهم در بهره برداری از این رآکتورها هستند. در مجموع، رآکتورهای بی هوازی پربار به ویژه نوع IC، گزینه ای بهینه برای تصفیه فاضلاب های صنعتی غلیظ و سخت تجزیه پذیر محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

تصفیه پساب ، فرایند بی‎هوازی ، رآکتور بی هوازی چرخش داخلی ، پتوی لجن ، تصفیه بیولوژیک