بررسی رویکرد‎های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حقوقی مدیریت مصرف و استفاده از پساب

کمبود منابع آب در ایران، به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک، یکی از چالش های حیاتی قرن بیست ویکم است که مدیریت بهینه و بهره برداری از منابع جایگزین، از جمله پساب تصفیه شده، را ضروری می سازد. پژوهش حاضر، به صورت مروری سیستماتیک، با هدف بررسی و تحلیل جنبه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حقوقی مدیریت مصرف و بازاستفاده از پساب انجام شده است. نتایج نشان می دهد که بهره گیری از پساب می تواند ضمن کاهش فشار بر منابع آب شیرین، در ارتقای بهره وری کشاورزی، کاهش هزینه های زیست محیطی و ایجاد فرصت های شغلی موثر باشد. از منظر اجتماعی، سطح آگاهی عمومی، باورهای فرهنگی و نگرش مذهبی نقش مهمی در پذیرش استفاده از پساب ایفا می کنند. در بعد حقوقی نیز، هرچند قوانین و مقررات متعددی در ایران در زمینه حفاظت از منابع آب و محیط زیست وجود دارد، اما پراکندگی و ضعف ضمانت های اجرایی موجب کاهش کارایی آن ها شده است. بر این اساس، تدوین قانون جامع بازچرخانی آب، ایجاد نظام نظارت ملی و تقویت سازوکارهای تشویقی از الزامات توسعه پایدار در این حوزه به شمار می رود. یافته های این پژوهش می تواند راهنمایی موثر برای سیاست گذاران در جهت اصلاح نظام حقوقی و ارتقای بهره وری منابع آبی کشور باشد.

کلیدواژه ها:

بازچرخانی پساب ، مدیریت منابع آب ، جنبه حقوقی ، کشاورزی پایدار ، پذیرش اجتماعی