ارزیابی نقش لایروبی کانال‎های شهری در بهبود کارایی هیدرولیکی و کاهش ضریب زبری مانینگ

لایروبی کانال ها یکی از فرآیندهای کلیدی در مدیریت و بهینه سازی شبکه های جمع آوری رواناب سطحی است که به طور مستقیم بر بهبود عملکرد هیدرولیکی کانال ها و کارآیی آنها تاثیر می گذارد. در این مطالعه، داده های سطح آب پیش و پس از لایروبی کانال ابوذر با استفاده از دو حسگر فراصوتی ثبت شده است. این داده ها در تاریخ ۱۸ تیر ۱۴۰۲ و در دو نقطه بالادست و پایین دست کانال جمع آوری شده و در فواصل زمانی ۱۵ دقیقه ای ثبت گردیده است. داده های جمع آوری شده به عنوان شرایط مرزی برای مدل سازی هیدرولیکی کانال در نرم افزار MIKE۱۱ مورد استفاده قرار گرفت. مدل هیدرولیکی با داده های واقعی کالیبره شده و سپس نتایج ضریب مانینگ قبل و بعد از عملیات لایروبی مورد مقایسه قرار گرفت. این مقایسه نشان داد که پس از لایروبی، ضریب مانینگ کانال حدود ۴.۲۶ درصد کاهش یافته است. در این مطالعه، علاوه بر استفاده از حسگرهای فراصوتی (التراسونیک) برای اندازه گیری سطح آب در بالادست و پایین دست کانال، از مولینه نیز برای صحت سنجی و تدقیق نتایج به دست آمده استفاده شده است. باتوجه به اختلاف حدود ۴.۸۷ درصدی ضرایب مانینگ توسط مولینه، صحت نتایج تایید شده است. بنابراین اندازه گیری سرعت جریان آب توسط مولینه و مقایسه آن با نتایج ثبت شده توسط دستگاه های التراسونیک، دقت محاسبات ضریب مانینگ بررسی و تایید شد. کاهش ضریب مانینگ به میزان ۴ تا ۵ درصد نشان دهنده بهبود قابل توجه در کارایی کانال ها است. این نتایج می تواند به عنوان الگویی موثر برای برنامه ریزی و اجرای لایروبی در سایر کانال های شهری استفاده شود.

کلیدواژه ها:

لایروبی کانال ها ، ضریب مانینگ ، حسگر فراصوتی ، مدل سازی MIKE ، صحت سنجی مولینه