تاثیر نوسانات دما و بارش بر کارایی تصفیه‎خانه فاضلاب ساری: از پویایی فصلی تا تاب‎آوری اقلیمی

تغییرات اقلیمی و نوسانات دمایی و بارشی از مهم‎ترین عوامل تاثیرگذار بر پایداری و کارایی تصفیه‎خانه‎های فاضلاب شهری محسوب می‎شوند. این پژوهش با هدف بررسی اثر دو متغیر اقلیمی کلیدی، یعنی دمای محیط و میزان بارش بر پارامترهای کیفی فاضلاب در تصفیه‎خانه فاضلاب شهری ساری انجام شده است. داده‎های عملکردی شامل TN, NH۴+, TSS, BOD۵ COD و pH در بازه زمانی یک‎ساله پایش و با استفاده از آزمون‎های آماری پیرسون و اسپیرمن تحلیل شد. نتایج نشان داد که دما اثر قابل توجهی بر رفتار کیفی جریان‎های ورودی و خروجی دارد. در حالی‎که تاثیر بارش عمدتا موضعی و کوتاه‎مدت است. بین دما و پارامترهای آلی، همبستگی مثبت معنادار مشاهده گردیدکه بیانگر بهبود فرآیندهای زیستی در دماهای بالاتر است. در حالی که بین دما و پارامترهای نیتروژنی رابطه منفی قوی ثبت گردید که حاکی از تبخیر آمونیاک و واکنش‎های زیستی پیش‎رس در شبکه جمع‎آوری است. در مقابل، میان بارش و بیشتر شاخص‎های کیفی همبستگی ضعیف مشاهده گردید. بارش‎های شدید موجب افزایش موقتی TSS ورودی (به دلیل پدیده wash out) و کاهش غلظت مواد آلی و نیتروژنی در اثر رقیق‎سازی گردیدند. این نتایج نشان داد که دما نسبت به بارش، اثر غالب‎تری بر رفتار و کیفیت فاضلاب دارد و تغییرات آن می‎تواند به‎طورهم‎زمان موجب افزایش بارآلی ورودی و بهبود فرآیندهای تصفیه زیستی گردد. یافته‎های پژوش حاضر می‎تواند مبنای طراحی و بهره‎برداری اقلیم پایدار تصفیه‎خانه‎های مناطق مرطوب شمال ایران و دیگر مناطق مشابه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تصفیه‎ی فاضلاب ، تغییرپذیری اقلیمی ، دما ، بارش ، تاب‎آوری عملیاتی ، بازیافت انرژی