تعرفه گذاری آب در مسیر گذار: تحلیل تطبیقی الگوها و الزامات اصلاح در ایران

با تشدید بحران آب در کشورهای خشک و نیمه خشک، نقش سیاست های تعرفه گذاری به عنوان ابزاری اقتصادی برای مدیریت مصرف، بازیابی هزینه ها، و ارتقاء کارایی زنجیره ارزش آب بیش از پیش اهمیت یافته است. این مقاله با هدف تحلیل تطبیقی ساختارهای تعرفه گذاری آب در چهار کشور ایران، ترکیه، اسپانیا و استرالیا تدوین شده و تاثیر این سیاست ها را بر رفتار مصرف کننده، سرمایه گذاری و حلقه های مختلف زنجیره ارزش آب بررسی می کند. روش تحقیق مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل تطبیقی است و داده ها از منابع رسمی بین المللی، مقالات علمی و مطالعات موردی استخراج شده اند. چارچوب تحلیلی شامل پنج محور اصلی است: ساختار تعرفه، میزان بازیابی هزینه، تاثیر رفتاری، جذب سرمایه گذاری، و میزان یکپارچگی زنجیره ارزش. یافته ها نشان می دهد ساختارهای یکنواخت و یارانه محور در ایران و ترکیه منجر به مصرف ناپایدار و گسست زنجیره ارزش شده اند، درحالی که اسپانیا و استرالیا با بهره گیری از تعرفه های پله ای، بازارهای حقابه و نهادهای مستقل، موفق به ارتقاء بهره وری، بازیابی هزینه، و پیوند قیمت با عملکرد مصرف شده اند. در پایان، چارچوبی اصلاحی برای کشور عزیزمان ایران پیشنهاد می شود که بر اصول کارایی اقتصادی، استقلال نهادی و انگیزه سازی برای بازچرخانی استوار است.

کلیدواژه ها:

قیمت گذاری آب ، سیاست تعرفه ای ، زنجیره ارزش ، بازچرخانی ، رفتار مصرف کننده ، حکمرانی آب