ارزیابی مکانی و کیفی منابع آب زیرزمینی شهرستان خواف با استفاده از GIS و نمودار شولر

شهرستان خواف، به عنوان یکی از مناطق مرزی در جنوب شرقی استان خراسان رضوی، با وسعتی حدود ۹۷۹۷ کیلومتر مربع و دارا بودن ۱۲۳ کیلومتر مرز مشترک با کشور افغانستان، از منابع آب زیرزمینی به عنوان منبع اصلی تامین آب شرب و کشاورزی بهره می برد. در این مطالعه، به منظور ارزیابی کیفی منابع آب زیرزمینی منطقه، اطلاعات مربوط به ۳۲ حلقه چاه برای سال آبی ۱۴۰۴ از شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی دریافت و مورد تحلیل قرار گرفت. موقعیت مکانی این چاه ها در محیط GIS ترسیم و با استفاده از روش درون یابی وزن دار معکوس فاصله (IDW)، نقشه های پهنه بندی ده پارامتر اصلی کیفیت آب شامل کلر، کلسیم، بی کربنات، هدایت الکتریکی، منیزیم، سدیم، سولفات، سختی کل، کل مواد جامد محلول و pH تهیه شد. نتایج پهنه بندی، توزیع فضایی متغیرهای کیفی را به وضوح نمایان ساخت و نواحی با پتانسیل کیفی پایین تر را شناسایی کرد. در ادامه، به منظور تحلیل کلی کیفیت آب منطقه، میانگین مقادیر پارامترها محاسبه و در قالب نمودار شولر ترسیم گردید. ارزیابی نهایی کیفیت آب نشان داد که منابع آب زیرزمینی شهرستان خواف عمدتا در محدوده «قابل قبول» تا «خوب» قرار داشته و از قابلیت استفاده برای مصارف شرب و کشاورزی برخوردار هستند. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان مبنایی برای مدیریت پایدار منابع آب و برنامه ریزی های منطقه ای مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کیفیت آب زیرزمینی ، شهرستان خواف ، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، روش درون یابی (IDW) ، نمودار شولر