تحلیل روند و همبستگی اولویت های پژوهشی بخش آب و فاضلاب وزارت نیرو با تاکید بر نقش موثر فناوری های نوظهور هوش مصنوعی و دیجیتال سازی (۱۳۹۴–۱۴۰۴)

پژوهش و مدیریت کارآمد آن در بخش آب و فاضلاب و توجه به فناوری های نوین نقشی اساسی در ارتقای بهره وری، کاهش هدررفت و بهبود کیفیت منابع دارد. در این پژوهش، داده های ۱۱ ساله (۱۳۹۴–۱۴۰۴) اولویت های پژوهشی بخش آب و فاضلاب وزارت نیرو مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل ضریب رشد سالانه مرکب (CAGR) نشان داد که تقریبا تمامی حوزه های سنتی مانند تصفیه و بازیافت آب و فاضلاب، مدیریت منابع آب و محیط زیست و آلاینده ها با روند کاهشی شدید مواجه بوده اند. در مقابل، حوزه نوظهور هوش مصنوعی و دیجیتال سازی رشد انفجاری را تجربه کرده و به عنوان محور مستقل در سال ۱۴۰۴ مطرح شده است. همبستگی پیرسون نیز بیانگر هم راستایی بسیار بالا بین حوزه های سنتی (۰.۹۲ تا ۰.۹۹) و کاهش همزمان آن ها بوده، در حالی که هوش مصنوعی با سایر حوزه ها همبستگی ضعیف و منفی داشته و مسیری متفاوت را طی کرده است. این تغییر نشان دهنده تحولی راهبردی در سیاست های پژوهشی حوزه آب و فاضلاب کشور است. یافته ها حاکی از آن است که تمرکز بر فناوری های نوین می تواند فرصت های تازه ای برای مدیریت کیفیت و مصرف آب، کاهش هدررفت و افزایش تاب آوری شهری فراهم آورد. نتایج این تحقیق می تواند مبنای تصمیم سازی در بازنگری سیاست ها و تخصیص بهینه منابع پژوهشی در بخش آب و فاضلاب باشد.

کلیدواژه ها:

کیفیت آب ، مدیریت مصرف ، هوش مصنوعی ، اولویت های پژوهشی بخش آب فاضلاب ، ضریب رشد ، همبستگی