ارزیابی اقتصادی-اجتماعی کاهش هدررفت آب در شبکه های توزیع و نقش آن در مدیریت منابع آب ایران

هدررفت آب در شبکه های توزیع، که در ادبیات تخصصی با عنوان آب بدون درآمد شناخته می شود، یکی از چالش های اساسی مدیریت منابع آب در جهان و به ویژه در کشورهای در حال توسعه است. این پدیده پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی گسترده ای دارد؛ از جمله کاهش درآمد شرکت های آب و فاضلاب، افزایش هزینه های عملیاتی، فشار بر منابع آبی محدود و ایجاد نارضایتی اجتماعی. در این مقاله با استفاده از ابزارهای اقتصادی مانند تحلیل هزینه- فایده، ارزش خالص فعلی میانگین موزون هزینه سرمایه و تعیین سطح اقتصادی نشت، راهبردهای کاهش هدررفت آب بررسی شده اند. مرور ادبیات بین المللی و داخلی نشان می دهد که ترکیب رویکردهای فنی، اجتماعی و اقتصادی اثربخش ترین روش برای کاهش پایدار هدررفت است. این مقاله با تحلیل مشکلات ایران شامل فرسودگی شبکه ها، ناکارآمدی تعرفه ها، ضعف فرهنگ مصرف و محدودیت های نهادی، مجموعه ای از راهکارها شامل نوسازی شبکه، بازچرخانی آب، اصلاح تعرفه ها، آموزش عمومی و تقویت حکمرانی مشارکتی ارائه می دهد. نتیجه گیری نشان می دهد که مدیریت پایدار منابع آب در ایران تنها از طریق رویکردهای یکپارچه اقتصادی - اجتماعی و فنی امکان پذیر است.

کلیدواژه ها:

آب بدون درآمد ، سطح اقتصادی نشت ، تحلیل هزینه - فایده ، بازچرخانی آب ، مدیریت منابع آب ایران