حقوق بشر دیجیتال و حریم خصوصی در فضای سایبر: چالش های جدید برای سازمان های بین المللی

گسترش پرشتاب فضای سایبر به عنوان قلمرو نوین تعاملات بشری، حمایت از «حقوق بشر دیجیتال» و به طور خاص «حریم خصوصی» را به یکی از پیچیده ترین مباحث حقوق بین الملل عمومی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف آسیب شناسی نقش و جایگاه سازمان های بین المللی در مواجهه با نقض های نوین حریم خصوصی و تبیین خلاءهای هنجاری موجود انجام شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی است که طی آن با بررسی اسناد حقوقی، رویه های قضایی و گزارش های نهادهای ناظر بین المللی، کارایی رژیم های حقوقی فعلی ارزیابی گردیده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که ساختار سنتی سازمان های بین المللی که مبتنی بر «حاکمیت و صلاحیت سرزمینی» است، در تقابل با ماهیت سیال و بدون مرز داده ها دچار ناکارآمدی شده است؛ به گونه ای که چالش هایی نظیر «تعارض قوانین»، «دشواری در انتساب مسئولیت بین المللی» و «عدم پاسخگویی شرکت های فراملی فناوری»، مانع از اعمال موثر استانداردهای حقوق بشری می شود. نتایج حاصله نشان می دهد که اتکای صرف به ابزارهای «حقوق نرم» کافی نبوده و صیانت از حریم خصوصی دیجیتال نیازمند گذار به سمت تدوین کنوانسیون های جامع بین المللی، توسعه صلاحیت فراسرزمینی و ایجاد مکانیسم های نظارتی چند ذینفعی است.

کلیدواژه ها:

حقوق بشر دیجیتال ، حریم خصوصی ، فضای سایبر ، سازمان های بین المللی ، صلاحیت فراسرزمینی