تعلیم و تربیت اسلامی و آموزش تفکر انتقادی چگونه میتوان از متون دینی برای پرورش ذهن تحلیلگر استفاده کرد؟

این پژوهش به بررسی رابطه میان اصول تعلیم و تربیت اسلامی و استلزامات پرورش تفکر انتقادی می پردازد. هدف اصلی تدوین چارچوبی نظری برای استخراج سازوکارهای روش شناختی نهفته در متون دینی قرآن و سنت است که بتواند ذهن دانش آموزان و دانشجویان را به سوی تحلیل، ارزیابی، استدلال ها و پرهیز از تقلید کورکورانه هدایت کند. مسئله اصلی پژوهش این است که چگونه می توان با تاکید بر مفاهیمی چون "عقل"، "تدبر"، "علم الیقین"، "نقد معرفت شناختی" در منابع اسلامی یک برنامه موثر برای آموزش تفکر انتقادی طراحی کرد؟ روش تحقیق ترکیبی از تحلیل محتوا و رویکرد توصیفی تحلیلی است. نتایج اولیه نشان می دهد که تاکید اسلام بر مبانی معرفتی مبتنی بر استدلال، بستر غنی برای آموزش تفکر انتقادی فراهم می آورد که اغلب در برنامه های آموزشی سنتی نادیده گرفته شده است. این پژوهش نشان می دهد که تفکر انتقادی نه تنها با آموزه های اسلامی در تعارض نیست بلکه ریشه در بنیان های معرفت شناختی این دین دارد و می تواند به عنوان ابزاری برای تعمیق ایمان و بصیرت به کار رود. با ارائه مدل مفهومی مبتنی بر متون دینی تلاش می شود تا شکاف میان نیاز جامعه به تفکر انتقادی و غنای منابع دینی در این زمینه پر شود و راهکارهایی عملی برای معلمان و برنامه ریزان درسی ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

تعلیم و تربیت اسلامی ، تفکر انتقادی ، نقد معرفت شناختی ، متون دینی ، پرورش ذهن تحلیلگر