دگر زیستی لالایی ها در ادبیات کودک معاصر ایران

لالایی ها به عنوان نخستین تجربه آوایی کودک با زبان و موسیقی بخشی از ادبیات عامه و میراث فرهنگی ایران محسوب می شوند. این پژوهش با رویکرد تطبیقی-تحلیلی به بررسی «دگر زیستی» لالایی ها در ادبیات کودک معاصر می پردازد. منظور از دگر زیستی تحول در فرم، کارکرد، رسانه و مخاطب است؛ یعنی گذر از انتقال شفاهی مادری به قالب های مکتوب و رسانهای کتاب شعر موسیقی کودکانه، از کارکرد آرامش بخشی به نقش تربیتی و هویتی و از مخاطب خردسال در آغوش مادر به مخاطبان گسترده تر در ادبیات کودک و نوجوان. یافته ها نشان می دهد که ویژگی های سنتی لالایی ها مانند آهنگ ملایم، زبان ساده و مضامین امنیت عاطفی همچنان در آثار کودکانه حفظ شده اند اما هم زمان بازتولید آنها در قالب های نوین به نوعی بازخوانی فرهنگی و آفرینش معنا انجامیده است. بدین ترتیب لالایی ها دیگر محدود به فضای خانوادگی نیستند بلکه به عنصری ادبی-تربیتی و هنری در ادبیات کودک تبدیل شده اند. نتیجه گیری پژوهش آن است که دگر زیستی لالایی ها نه در تقابل با ادبیات کودک، بلکه در پیوند با آن رخ داده و نماد پویایی میراث عامیانه در زیست ادبی کودک معاصر است. بررسی این زیست نو می تواند راهگشای مطالعات فرهنگی، ادبی و جامعه شناختی در انتقال زبان و هویت نسل های امروز باشد.

کلیدواژه ها:

لالایی ها ، ادبیات کودک ، دگر زیستی فرهنگی ، میراث عامیانه